Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Boşanma Davasının Süresi Neye Bağlıdır?

Kanunda boşanma davasının kaç ayda biteceğine dair bir süre öngörülmemiştir; sürenin belirleyicisi davanın anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi olduğudur. Anlaşmalı boşanma TMK m.166/3, çekişmeli boşanma ise yazılı yargılama usulündeki dilekçe, ön inceleme ve tahkikat aşamalarına tabidir.

Mahkemelerin iş yükü, tebligatların süresi, tanık sayısı, sosyal inceleme raporu veya bilirkişi incelemesi gerekip gerekmediği de süreyi doğrudan etkiler. Bu nedenle kesin bir süre vermek mümkün değildir; ancak kanuni süreler bilinerek sürecin asgari uzunluğu tahmin edilebilir.

Hâkim, boşanmada olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz ve tarafların ikrarları hâkimi bağlamaz (TMK m.184). Bu kural, çekişmeli davalarda ispat faaliyetinin, dolayısıyla sürenin uzamasının temel nedenidir.

Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer?

TMK m.166/3 uyarınca evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve malî sonuçlar ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulması gerekir.

Uygulamada anlaşmalı boşanma davaları, protokol hazır ve eksiksizse genellikle tek duruşmada karara bağlanır. Hâkim protokolde değişiklik yapabilir; bu değişiklikler taraflarca da kabul edilirse boşanmaya hükmolunur.

Evlilik bir yıldan kısa sürmüşse anlaşmalı boşanma yolu kullanılamaz. Bu durumda taraflar anlaşmış olsa bile dava, çekişmeli boşanma usulüne göre görülür ve süre uzar.

Çekişmeli Boşanma Davasının Aşamaları

Çekişmeli davada davalı, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap verir; zorunlu hâllerde bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir (HMK m.127). Ardından cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri için ikişer haftalık süreler işler (HMK m.136).

Dilekçeler tamamlanınca mahkeme ön inceleme duruşması için gün verir; davetiyenin tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde belgelerin sunulması veya getirtilecek belgelerin açıklanması gerekir (HMK m.139).

Ön incelemeden sonra tanıkların dinlendiği, gerekiyorsa sosyal inceleme raporunun alındığı tahkikat aşaması gelir. Tanık sayısı ve istinabe yoluyla dinlenecek tanıklar bu aşamanın uzunluğunu belirler.

İstinaf ve Temyiz Süreci Ne Kadar Ekler?

İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf süresi iki haftadır ve ilamın taraflara usulen tebliğiyle işlemeye başlar (HMK m.345). Bölge adliye mahkemesi kararına karşı da tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir (HMK m.361).

Kanun yolu süreleri kısa olsa da incelemenin kendisi mahkemelerin iş yüküne göre aylar sürebilir. Taraflardan biri kanun yoluna başvurursa, boşanma kararı bu inceleme tamamlanmadan kesinleşmez.

Taraflar kararı kabul ediyorsa, kanun yolundan feragat ederek kesinleşmeyi hızlandırabilir. Bu tercih, özellikle anlaşmalı boşanmalarda sık kullanılır; ancak feragatin sonuçları iyi değerlendirilmelidir.

Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir ve Sonuç Doğurur?

Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2). Boşanma, nüfus kaydına kararın kesinleşmesinden sonra işlenir; o tarihe kadar taraflar hukuken evli sayılır.

Evliliği sona eren kadın, evliliğin sona ermesinden itibaren üç yüz gün geçmedikçe evlenemez; doğurmakla süre biter, gebe olmadığı anlaşılırsa mahkeme bu süreyi kaldırır (TMK m.132).

Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde zamanaşımına uğrar (TMK m.178). Boşanma davasında talep edilmeyen tazminat ve nafaka için bu süre takip edilmelidir.

Süreyi Uzatan Sık Hatalar

Dava dilekçesinde tanık ve belgelerin eksik gösterilmesi, ön incelemede verilen iki haftalık kesin süreye uyulmaması ilgili delile dayanma imkânını ortadan kaldırabilir (HMK m.139). Delil listesinin baştan eksiksiz hazırlanması hem süreyi hem sonucu etkiler.

Duruşmaya iki tarafın da gelmemesi hâlinde dosya işlemden kaldırılır; işlemden kaldırılan dava üç ay içinde yenilenmezse açılmamış sayılır (HMK m.150). Bu durum davanın baştan açılmasını gerektirebilir.

Anlaşmalı boşanma protokolünde velayet, kişisel ilişki, nafaka ve mal paylaşımının açıkça düzenlenmemesi de hâkimin protokolü uygun bulmamasına ve ek duruşmalara yol açabilir (TMK m.166/3).

Sıkça Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma kaç duruşmada biter?

Protokol eksiksizse çoğunlukla tek duruşmada karar verilir; hâkim eşleri bizzat dinler (TMK m.166).

Anlaşmalı boşanma için evlilik ne kadar sürmüş olmalı?

En az bir yıl sürmüş olmalıdır (TMK m.166).

Çekişmeli boşanmada cevap süresi kaç gün?

Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır; bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir (HMK m.127).

Boşanma kararına kaç gün içinde istinaf edilir?

Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde (HMK m.345).

Temyiz süresi ne kadar?

Bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.361).

Boşanma kararı verilince hemen boşanmış olur muyum?

Hayır, aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350).

Boşandıktan sonra kadın ne zaman evlenebilir?

Üç yüz gün geçmedikçe evlenemez; mahkeme şartları varsa bu süreyi kaldırır (TMK m.132).

Duruşmaya gitmezsem ne olur?

İki taraf da gelmezse dosya işlemden kaldırılır; üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m.150).

Boşanmadan sonra nafaka davası için süre var mı?

Boşanmadan doğan dava hakları kesinleşmeden itibaren bir yılda zamanaşımına uğrar (TMK m.178).