Bilgi edinme istemi reddedilen başvuru sahibi, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca yargı yoluna başvurmadan önce kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edebilir. Kurul kararını 30 iş günü içinde verir ve Kurula itiraz, başvuru sahibinin idari yargıya başvurma süresini durdurur. Kurum ve kuruluşlar, Kurulun istediği her türlü bilgi veya belgeyi 15 iş günü içinde vermekle yükümlüdür.
4982 sayılı Kanun’un 11. maddesi, kurum ve kuruluşların başvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erişimi onbeş iş günü içinde sağlamalarını öngörür. Bu, kural olarak uygulanan temel süredir ve iş günü esasına göre hesaplanır.
Sürenin uzayacağı hâller maddede sınırlı sayıda gösterilmiştir. İstenen bilgi veya belgenin başvurulan kurum içindeki başka bir birimden sağlanması, başka bir kurumun görüşünün alınmasının gerekmesi veya başvuru içeriğinin birden fazla kurumu ilgilendirmesi durumlarında erişim otuz iş günü içinde sağlanır.
Bu durumda sürenin uzatılması ve gerekçesi, başvuru sahibine yazılı olarak ve onbeş iş günlük sürenin bitiminden önce bildirilir. Gerekçesiz veya süresi geçtikten sonra yapılan uzatma bildirimi, idarenin gecikmesini hukuka uygun hâle getirmez.
Kanun’un 11. maddesinin ikinci fıkrası, 10. maddede belirtilen bilgi veya belgelere erişim için gereken maliyet tutarının idare tarafından başvuru sahibine bildirilmesiyle onbeş iş günlük sürenin kesileceğini düzenler.
Başvuru sahibi onbeş iş günü içinde ücreti ödemezse talebinden vazgeçmiş sayılır. Bu nedenle maliyet bildirimi tebliğ edildiğinde ödeme süresinin kaçırılmaması gerekir; aksi hâlde başvuru sonuçsuz kalır ve yeni başvuru yapılması gerekir.
Maliyet tutarının fahiş veya dayanaksız belirlenmesi ayrı bir uyuşmazlık konusudur. Talep edilen tutarın hangi kalemlerden oluştuğunun gösterilmesi istenebilir; bu husus Kurula yapılacak itirazda da ileri sürülebilir.
Kanun’un 13. maddesi, bilgi edinme istemi reddedilen başvuru sahibinin yargı yoluna başvurmadan önce kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde Kurula itiraz edebileceğini belirtir. Buradaki süre iş günü değil, takvim günü esasına göre hesaplanır.
Kurul, bu konudaki kararını otuz iş günü içinde verir. Kurum ve kuruluşlar, Kurulun istediği her türlü bilgi veya belgeyi onbeş iş günü içinde vermekle yükümlüdürler. Bu yükümlülük, Kurulun etkin inceleme yapabilmesini sağlayan usuli bir güvencedir.
İtiraz dilekçesinde, başvuru tarihi ve konusu, idarenin ret kararının tarih ve sayısı, tebliğ tarihi ve ret gerekçesinin neden hukuka aykırı görüldüğü açıkça belirtilmelidir. Ret kararının bir örneğinin dilekçeye eklenmesi incelemeyi hızlandırır.
Kanun’un 13. maddesinin son fıkrası, Kurula itirazın başvuru sahibinin idari yargıya başvurma süresini durduracağını hükme bağlar. Bu düzenleme, itiraz yolunun kullanılması nedeniyle dava hakkının kaybedilmesini önler.
Kurula itiraz zorunlu bir ön başvuru değildir; başvuru sahibi doğrudan idari yargıya da gidebilir. Bu durumda 2577 sayılı Kanun’un 7. maddesindeki altmış günlük süre, ret kararının yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işler.
İdarenin başvuruya hiç cevap vermemesi hâlinde ise 2577 sayılı Kanun’un 10. maddesi uygulanabilir. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde idare mahkemesine başvurulabilir.
İdare, bilgi edinme başvurusunu ancak 4982 sayılı Kanun’da sayılan sınırlama sebeplerine dayanarak reddedebilir. Ret kararında hangi maddeye dayanıldığının ve somut olayda bu sebebin neden gerçekleştiğinin gösterilmesi gerekir.
Talebin bir kısmının sınırlama kapsamında olması, tamamının reddini haklı kılmaz. İstenen belgede erişimi engellenen kısımlar ayrılabiliyorsa, kalan kısma erişimin sağlanması esastır. Bu husus itiraz ve dava aşamasında sıklıkla ileri sürülür.
Bilgi edinme hakkı kapsamında istenen belge, aynı zamanda kişisel veri niteliğindeyse 6698 sayılı Kanun hükümleri de gözetilir. Üçüncü kişilere ait kişisel verilerin korunması ile bilgi edinme hakkı arasındaki denge, somut olayın koşullarına göre kurulur.
Bilgi edinme başvurusunda istenen bilgi veya belgenin mümkün olduğunca somut biçimde tanımlanması gerekir. Genel ve belirsiz talepler, idarenin başvuruyu kapsam dışı sayması sonucunu doğurabilir. Belge adı, tarih aralığı ve konu belirtilmelidir.
Başvurunun hangi tarihte kuruma ulaştığını gösteren kayıt numarası veya elektronik başvuru çıktısı saklanmalıdır. Erişim sürelerinin ve itiraz süresinin hesaplanması bu tarihe bağlı olduğundan, belgesiz başvurularda süre ispatı güçleşir.
4982 sayılı Kanun’un 11. maddesine göre kural onbeş iş günüdür. Bilginin başka birimden sağlanması, başka kurumun görüşünün gerekmesi veya başvurunun birden fazla kurumu ilgilendirmesi hâlinde süre otuz iş günüdür ve uzatma gerekçesiyle önceden bildirilir.
4982 sayılı Kanun’un 13. maddesi uyarınca ret kararının tebliğinden itibaren onbeş gündür. Kurul kararını otuz iş günü içinde verir. Bu itiraz, idari yargıya başvurma süresini durdurur.
Açabilirsiniz. Kurula itiraz zorunlu bir ön başvuru değildir. Doğrudan dava açılması hâlinde 2577 sayılı Kanun’un 7. maddesindeki altmış günlük süre, ret kararının yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işler.
4982 sayılı Kanun’un 11. maddesi uyarınca maliyet tutarının bildirilmesiyle onbeş iş günlük süre kesilir. Başvuru sahibi onbeş iş günü içinde ücreti ödemezse talebinden vazgeçmiş sayılır.
Sınırlama kapsamındaki kısımlar ayrılabiliyorsa kalan kısma erişimin sağlanması esastır. Ret kararında hangi sınırlama sebebine dayanıldığının ve somut olayda bu sebebin neden gerçekleştiğinin gösterilmesi gerekir.
İptal davası, tam yargı davası ve idari para cezalarına itiraz süreçlerinde bize ulaşın.