İdareye başvuru, otuz günlük sükût süresi, zımni ret ve kesin olmayan cevap hâlinde dört aylık bekleme sınırı.
Zımni ret, idarenin başvuruya süresi içinde cevap vermemesinin reddetme sayılmasıdır. İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesine göre otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ilgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açabilir.
Dayanak: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.10İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilir. Bu başvuruya otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; uygulamada buna zımni (örtülü) ret denir (İYUK m.10/2). İlgililer, otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Zımni ret kurumu, idarenin sessiz kalması hâlinde kişinin süresiz beklemesini önleyerek hak arama yolunu açık tutar.
Bu kurum, idarenin sessiz kalarak yargı yolunu tıkamasını önler. Sessizlik bir "işlem" sayılır ve dava açma süresi bu andan itibaren işlemeye başlar.
Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili, bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez; ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez (İYUK m.10/2).
Ancak beklemenin bir sınırı vardır: bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dört ay dolduğunda dava açma süresi işlemeye başlar. Uygulamada en sık yapılan hata, "cevap bekliyorum" diyerek bu dört aylık sınırın aşılmasıdır.
Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hâllerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse ilgililer, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler (İYUK m.10/2).
Yani geç gelen bir cevap, kapanmış görünen dava yolunu yeniden açabilir. Bu nedenle idareden gelen her yazının tebliğ tarihi kaydedilmeli, geç de olsa gelen cevaplar dosyaya konulmalıdır.
İYUK m.10, ortada henüz bir işlem yokken idareden yeni bir işlem yapılmasını istemeye ilişkindir. m.11 ise mevcut bir idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenmesini düzenler. m.11 kapsamındaki başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddi veya reddedilmiş sayılması hâlinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.
Sonuçları da farklıdır: m. 11 kapsamındaki başvuru işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur ve ret hâlinde süre kaldığı yerden devam eder; başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır. m. 10'da ise ortada duracak bir süre yoktur, sessizlik süreyi başlatır. Ayrıntı için iptal davası yazımıza bakınız.
Dilekçede talebin ne olduğu tereddüde yer bırakmayacak biçimde yazılmalı, dayanak mevzuat gösterilmeli ve belgeler eklenmelidir. Talep muğlaksa idare "başvurunuz anlaşılamamıştır" diyerek süreci uzatabilir; bu da dört aylık sınırın tüketilmesine yol açar.
Başvurunun tarihini ispatlamak hayatidir: evrak kayıt numarası alınmalı, KEP veya iadeli taahhütlü posta tercih edilmelidir. Otuz günlük ve dört aylık sürelerin tamamı bu tarihe göre hesaplanır. İdari eylemden doğan zararlarda ise ayrıca tam yargı davasındaki bir yıl ve beş yıllık süreler gözetilir.
Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve bu tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açılabilir (İYUK m. 10/2).
Bu kesin olmayan cevabı ret sayıp dava açabilirsiniz ya da kesin cevabı bekleyebilirsiniz. Beklerseniz dava süresi işlemez; ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez.
Evet. Dava açılmamışsa veya dava süreden reddedilmişse, otuz günlük sürenin bitiminden sonra verilen cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir.
m. 10 henüz işlem yokken işlem yapılmasını istemeye ilişkindir ve sessizlik süreyi başlatır. m. 11 ise mevcut bir işleme karşı üst makama başvurudur ve işlemeye başlamış süreyi durdurur.
Evrak kayıt numarası almak, KEP veya iadeli taahhütlü posta kullanmak gerekir. Otuz günlük ve dört aylık sürelerin tamamı bu tarihe göre hesaplanır.
Otuz gündür. İdari makamlara yapılan başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m.10/2). Üst makama yapılan başvurularda da süre otuz gündür (İYUK m.11/2).
Vergi dairesine yapılan ve idari davaya konu olabilecek başvurularda da İYUK m.10 uygulanır; süre otuz gündür. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava açma süresi içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir.
Sosyal Güvenlik Kurumu da bir idari makam olduğundan, kuruma yapılan ve idari yargının görev alanına giren başvurularda İYUK m.10 uyarınca otuz günlük zımni ret süresi işler. Buna karşılık iş mahkemelerinin görevine giren uyuşmazlıklarda bu kural değil, kendi usul hükümleri uygulanır.
Doğru yazımı zımni rettir. İdareye yapılan başvuruya kanunda öngörülen süre içinde cevap verilmemesi hâlinde talebin reddedilmiş sayılmasını ifade eder.
İdari işlemin iptali, tam yargı davası, imar ve idari yaptırım uyuşmazlıklarında CMY Hukuk & Danışmanlık olarak süreçlerinizi yürütüyoruz. Bize ulaşın.