AVM ve Markette Düşme Kazası

AVM’de Düşme Kazasında Bina Sahibi Neden Sorumludur?

TBK m.69 uyarınca bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluk kusura dayanmaz; malikin kendisinin ihmalkâr olduğunun ispatı gerekmez.

Kırık zemin kaplaması, yeterli korkuluğu bulunmayan merdiven, arızalı yürüyen merdiven veya asansör, yetersiz aydınlatma ve kaygan malzemeden yapılmış rampa gibi durumlar yapım bozukluğu veya bakım eksikliği sayılabilir. Zarar gören, zararın bu bozukluk veya eksiklikten kaynaklandığını göstermelidir.

İntifa ve oturma hakkı sahipleri de binanın bakımındaki eksikliklerden malikle birlikte müteselsilen sorumludur. Malik, ödediği tazminat için asıl sorumlu olan kiracı işletme veya yükleniciye rücu edebilir (TBK m.69/3).

Mağaza veya Market İşletmecisi Ne Zaman Sorumludur?

TBK m.66 uyarınca adam çalıştıran, çalışanının kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Bir işletmede adam çalıştıran ise işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe, işletmenin faaliyetleri nedeniyle verilen zarardan sorumludur.

Temizlik sonrası uyarı levhası konulmadan bırakılan ıslak zemin, yere dökülen ürünün uzun süre temizlenmemesi, koridora bırakılan koliler ve paletler bu kapsamda tipik örneklerdir. İşletmeci, temizlik ve denetim düzeninin yeterli olduğunu ispat etmedikçe sorumluluktan kurtulamaz.

Kusura dayanan genel sorumluluk da ayrıca uygulanabilir: TBK m.49 uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Uygulamada AVM yönetimi, kiracı mağaza ve temizlik şirketi birlikte sorumlu tutulabilir.

Düşme Kazasında Hangi Tazminatlar İstenebilir?

TBK m.54 uyarınca bedensel zararlar özellikle tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır. Kırık, ameliyat ve fizik tedavi gerektiren düşmelerde bu kalemler ayrı ayrı hesaplanır.

TBK m.56 uyarınca hâkim, bedensel bütünlüğün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerini gözeterek zarar görene uygun bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar hâlinde zarar görenin yakınlarına da manevi tazminat ödenebilir.

Çalışma gücü kaybının oranı genellikle adli tıp veya yetkili hastane sağlık kurulu raporuyla belirlenir; kazanç kaybı ve iş göremezlik zararı ise aktüerya bilirkişisi tarafından hesaplanır. Tedavi belgelerinin eksiksiz saklanması hesaplamanın temelidir.

Dikkatsiz Yürüdüysem Tazminat Alabilir miyim?

TBK m.52 uyarınca zarar gören, zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Telefonla meşgulken uyarı levhasının yanından geçmek veya yürüyen merdivende uygunsuz davranmak bu tür bir müterafik kusur olarak değerlendirilebilir.

Kendi kusurunuzun bulunması tazminatı tamamen ortadan kaldırmaz; çoğu durumda kusur oranında indirim yapılır. Kusur oranları genellikle bilirkişi incelemesiyle, kamera kayıtları ve olay yeri koşulları dikkate alınarak belirlenir.

Ancak zarar tamamen zarar görenin ağır kusurundan kaynaklanmışsa, örneğin kapalı ve işaretli bir alana izinsiz girilmişse, illiyet bağının kesildiği ve tazminat istenemeyeceği sonucuna varılabilir.

Düşme Kazasında Tazminat İçin Süre Ne Kadar?

TBK m.72 uyarınca tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Tazminat ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü bir suçtan doğmuşsa, örneğin olay taksirle yaralama suçunu oluşturuyorsa, ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Bu nedenle olayın ceza boyutu da değerlendirilmelidir.

Bedensel zararlarda zararın kapsamı zamanla ortaya çıkabildiğinden, iki yıllık süre çoğu zaman tedavinin tamamlanıp kalıcı hasarın belirlendiği tarihten itibaren tartışılır. Yine de sürenin ilk öğrenme tarihinden işletilmesi riskine karşı gecikmemek gerekir.

Olay Anında ve Sonrasında Ne Yapmalı?

Olay yerini belgeleyin: Düştüğünüz yeri, ıslak zemini, uyarı levhası olup olmadığını ve ayakkabınızı fotoğraflayın. Tanıkların iletişim bilgilerini alın ve güvenlik görevlisinden olay tutanağı düzenlenmesini isteyin.

Kamera kayıtlarını hemen isteyin: Güvenlik kameraları kayıtları sınırlı süre saklar. AVM yönetimine yazılı başvuru yapın; gerekirse mahkemeden delil tespiti isteyerek kayıtların korunmasını sağlayın.

Tedaviyi belgeleyin: Aynı gün hastaneye başvurun ve anamnezde olayın AVM veya markette düşme sonucu olduğunu yazdırın. Tüm reçete, fatura ve rapor belgelerini saklayın; işe gidemediğiniz günleri gösteren belgeleri de ekleyin.

Sıkça Sorulan Sorular

AVM’de düştüm, kimden tazminat isteyebilirim?

Yapı maliki, AVM yönetimi, kiracı işletme ve temizlik şirketi olayın koşullarına göre birlikte sorumlu olabilir (TBK m.66, 69).

Bina sahibinin kusuru olmasa da sorumlu mu?

Evet, yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden doğan zarardan malik kusur aranmaksızın sorumludur (TBK m.69).

Islak zemin uyarısı konmamışsa ne olur?

İşletmeci, çalışma düzeninin zararı önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe sorumludur (TBK m.66).

Hangi masrafları isteyebilirim?

Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar (TBK m.54).

Manevi tazminat istenebilir mi?

Evet, bedensel bütünlüğün zedelenmesi hâlinde uygun miktarda manevi tazminat istenebilir (TBK m.56).

Ben de dikkatsizsem tazminat alamaz mıyım?

Alabilirsiniz; ancak kusurunuz oranında tazminat indirilebilir (TBK m.52).

Dava açmak için kaç yıl sürem var?

Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde olaydan itibaren on yıl (TBK m.72).

Kamera kayıtlarını nasıl alırım?

AVM yönetiminden yazılı olarak isteyin; vermezlerse mahkemeden delil tespiti talep edebilirsiniz.

Yürüyen merdiven arızasında kim sorumlu?

Bakım eksikliği varsa yapı maliki sorumludur; malik bakım firmasına rücu edebilir (TBK m.69).