Aday Memurun İlişiğinin Kesilmesi

Adaylık Süresi Kaç Yıldır?

Sınavlarda başarılı olup Devlet memurluğuna girmek isteyenler, başarı listesindeki sıraya ve ilan edilen kadro sayısına göre kurumlarınca memur adayı olarak atanır (657 sayılı DMK m.54). Adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz. Bu süre içinde aday memurun başka bir kuruma nakli yapılamaz; bu nedenle başka kuruma geçiş talepleri asli memurluğa geçişten sonraya kalır.

Aday olarak atananlar önce bütün memurların ortak nitelikleriyle ilgili temel eğitime, ardından sınıflarıyla ilgili hazırlayıcı eğitime ve staja tabi tutulur. Asli memur olarak atanabilmek için bu aşamaların her birinde başarılı olmak şarttır; temel ve hazırlayıcı eğitim aynı kurumda yapılır (DMK m.55).

Sürelerin ayrıntısı Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik'te yer alır. Temel eğitim on günden az, iki aydan çok; hazırlayıcı eğitim bir aydan az, üç aydan çok olamaz. Staj ise iki aydan az olmamak üzere adaylık süresi içinde tamamlanır ve eğitim sürelerine sınavlar dahildir (Yönetmelik m.4).

Aday Memurun İlişiği Hangi Durumlarda Kesilir?

23.01.2026 tarihli 7573 sayılı Kanun ile yeniden düzenlenen DMK m.56, adaylık süresi içinde ilişik kesmeyi üç duruma bağlar: temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinden herhangi birinde başarısız olmak; birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası almak; aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almak (657 sayılı DMK m.56).

Ayrım önemlidir: tek bir uyarma veya tek bir kınama cezası tek başına ilişik kesme sebebi değildir. Buna karşılık bir defa verilen aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası yeterlidir. Hangi fiilin hangi cezayı gerektirdiği DMK m.125'te sayıldığından, verilen cezanın fiile uygun olup olmadığı ilişik kesme işleminin dayanağını doğrudan etkiler; disiplin cezasının kendisine karşı da ayrıca dava açılabilir (memur disiplin cezasına itiraz).

İlişik kesme, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile yapılır; ilişiği kesilenler ilgili kurumca derhal Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir. Aynı Kanunla “Adaylık süresi sonunda başarısızlık” başlıklı DMK m.57 yürürlükten kaldırıldığından, adaylıkta ilişik kesme sebepleri artık yalnız m.56'da yer alır (DMK m.56, m.57).

Eğitim Sınavlarında Başarı Puanı Kaçtır?

Temel ve hazırlayıcı eğitim sınavları, eğitim ve sınav yürütme komisyonlarınca 100 tam puan üzerinden değerlendirilir; 60 ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır. Başarısız adayların kâğıtları komisyonca bir kez daha okunur ve buçuklu puanlar bir üst tam puana tamamlanır. Stajda değerlendirme staj değerlendirme belgesiyle yapılır; kurum isterse yazılı veya uygulamalı sınav da uygulayabilir (Yönetmelik m.12).

Sonuçlar sınavı izleyen iki gün içinde ilan edilir ve başarısız adaylara ayrıca yazılı olarak tebliğ edilir (Yönetmelik m.13). Yazılı sınav sonucuna, duyurudan itibaren iki gün içinde Eğitim ve Sınav Yürütme Komisyonu Başkanlığına dilekçeyle itiraz edilir; komisyon on gün içinde cevap vermek zorundadır ve itiraz sonuçlanıncaya kadar aday sonraki eğitime devam ettirilir (Yönetmelik m.14).

Sağlık sebebi dışında sınava katılmayan aday başarısız sayılır; sağlık sebebiyle katılamayanın sınavı adaylık süresi içinde uygun bir zamanda yapılır. Soruların dağıtılmasından sonra salona gelen aday da sınava katılmamış sayılır (Yönetmelik m.15). Kopya çeken veya veren, sınav düzenine aykırı davranan ya da yerine başkasını sokan adayın sınavı tutanakla geçersiz sayılır (Yönetmelik m.16).

İlişiği Kesilen Aday Ne Zaman Yeniden Memur Olabilir?

DMK m.56'ya göre ilişiği kesilenler, sağlık nedenleri hariç, üç yıl süreyle Devlet memurluğuna alınmaz. Yönetmelik de eğitim devrelerinde başarısızlık nedeniyle görevine son verilen adaylar için aynı üç yıllık engeli öngörür ve sağlık sebebiyle ilişiği kesilenler için bu şartı aramaz (DMK m.56; Yönetmelik m.25).

Bu nedenle ilişik kesme işleminin gerekçesi önemlidir. Adayın eğitime veya sınava katılamaması sağlık raporuna dayanıyorsa bunun işlemde açıkça yer alıp almadığı kontrol edilmelidir; gerekçesi yanlış gösterilen bir işlem, kişinin üç yıl boyunca kamu görevine girişini etkileyebilir.

Adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan adaylar ise disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla, onay tarihinden geçerli olmak üzere asli memurluğa atanır; asli memurluğa geçiş tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez (DMK m.58). Askerlik nedeniyle tamamlanamayan eğitimler, terhisten sonra yapılan başvuru üzerine uygun ilk eğitim grubunda tamamlattırılır (Yönetmelik m.23).

İlişik Kesme İşlemine Karşı Dava Nasıl Açılır?

İlişik kesme bir idari işlemdir ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (2577 sayılı İYUK m.7). Dava açmadan önce üst makama başvurulması işlemeye başlamış süreyi durdurur; başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m.11). Süre hesabı için idari davada dava açma süresi yazımıza bakılabilir.

Davada öncelikle kanundaki sebebin gerçekten oluşup oluşmadığı incelenir: cezaların adaylık süresi içinde verilip verilmediği, sayının “birden fazla” şartını karşılayıp karşılamadığı, teklif ve onayın yetkili amirlerce yapılıp yapılmadığı. Sınav başarısızlığına dayanan işlemlerde ise kâğıdın ikinci kez okunması ve sonucun yazılı tebliği gibi usul adımları önem taşır. Cevap kâğıtları bir yıl, tutanaklar iki yıl saklanır; süresinde yargı yoluna başvurulmuşsa belgeler dava sonuçlanıncaya kadar saklanır (Yönetmelik m.28).

İşlemin uygulanması telafisi güç veya imkânsız zarar doğuracaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.27). Bu iki şart birlikte aranır; dilekçede zarar somut biçimde, örneğin gelir kaybı ve üç yıllık memuriyete giriş engeli üzerinden anlatılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Aday memur tek bir kınama cezası alırsa ilişiği kesilir mi?

Hayır. Kanun birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası arar; tek bir kınama yetmez. Ancak tek bir aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ilişik kesme sebebidir (657 sayılı DMK m.56).

Aday memur başka bir kuruma tayin isteyebilir mi?

Hayır. Adaylık süresi içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz (DMK m.54).

Adaylık süresi en fazla ne kadardır?

İki yıldır. Adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz (DMK m.54).

Eğitim sınavı sonucuna itiraz süresi kaç gündür?

İki gündür. İtiraz, sonuçların duyurulmasından itibaren iki gün içinde komisyon başkanlığına dilekçeyle yapılır ve komisyon on gün içinde cevap verir (Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik m.14).

Sağlık nedeniyle ilişiği kesilen kişi üç yıl beklemek zorunda mı?

Hayır. Üç yıllık memurluğa alınmama engeli sağlık nedenleriyle ilişiği kesilenlere uygulanmaz (DMK m.56; Yönetmelik m.25).

İlişik kesme işlemine karşı dava açma süresi kaç gündür?

60 gündür. Süre, işlemin yazılı bildirimini izleyen günden başlar (2577 sayılı İYUK m.7).

Askere giden aday memurun eğitimi ne olur?

Tamamlanamayan eğitim, terhisten sonra yapılan başvuru üzerine uygun ilk eğitim grubuna dahil edilerek tamamlattırılır (Yönetmelik m.23).