Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az, taksirli suçlardan beş yıl veya daha az hapis cezası alanlar, kanundaki istisnalar dışında cezalarını doğrudan açık cezaevinde çeker (CGTİK m.14). Kapalı cezaevindeki hükümlünün açığa ayrılmasına ise en geç altı ayda bir yapılan iyi hâl değerlendirmesi sonucunda karar verilir (CGTİK m.89).
Açık ceza infaz kurumları, hükümlülerin çalıştırılmasına ve meslek edindirilmesine öncelik verilen, firara karşı engelleri ve dış güvenlik görevlisi bulunmayan, güvenlik için kurum görevlilerinin gözetim ve denetimiyle yetinilen kurumlardır (CGTİK m.14/1).
İhtiyaca göre kadın ve gençlik açık ceza infaz kurumları da kurulabilir. Açık kurum, hükümlünün dış dünyaya uyumunu kolaylaştırdığı için izin, çalışma ve denetimli serbestliğe geçiş gibi imkânlar bakımından kapalı kuruma göre önemli avantajlar taşır.
Hükümlülerin suç ve ceza türlerine göre açık kuruma ayrılmalarına, burada geçirecekleri sürelere ve kapalı kuruma iadelerine ilişkin ayrıntılar yönetmelikle belirlenir (CGTİK m.14/6). Kalan ceza süresine bağlı eşikler bu yönetmelikte yer aldığından, somut hesap için güncel yönetmelik metni esas alınmalıdır.
Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanların cezası doğrudan açık ceza infaz kurumunda yerine getirilir (CGTİK m.14/2-a).
Bu kuralın dışında kalanlar da sayılmıştır: terör suçları, örgüt kurma, yönetme veya örgüt üyeliği, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar, ikinci defa mükerrir olanlar ve koşullu salıverilmesi geri alındığı için cezası aynen infaz edilenler bu imkândan yararlanamaz.
Ayrıca taksirli suçlardan toplam beş yıl veya daha az hapis cezası alanlar, infaz sürecinde adli para cezası hapse çevrilenler ve İcra ve İflas Kanunu uyarınca tazyik hapsine tabi tutulanlar da doğrudan açık kuruma alınır (CGTİK m.14/2-b, c, d).
Kapalı kurumdan açık kuruma ayrılmaya, CGTİK m.89 uyarınca yapılan değerlendirme sonucunda karar verilir (CGTİK m.14/3). İdare ve gözlem kurulu hükümlüyü iyi hâlin belirlenmesi için en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutar.
Değerlendirmede kurum kurallarına uyum, hakların iyi niyetle kullanılması, iyileştirme ve eğitim programlarına katılım, alınan sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlülerle ve görevlilerle ilişkiler, suçtan duyulan pişmanlık ve alınan disiplin cezaları dikkate alınır (CGTİK m.89/2).
Tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlünün yeniden değerlendirilme süresi bir yılı geçemez (CGTİK m.89/6). Bu nedenle olumsuz karar kesin bir engel değildir; hükümlü sonraki değerlendirmede yeniden ele alınır.
Toplam on yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar ile terör, örgüt, kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve uyuşturucu imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanların açığa ayrılmasına ilişkin idare ve gözlem kurulu kararları, infaz hâkiminin onayından sonra uygulanır (CGTİK m.14/4).
Bu hükümlüler hakkında açık kuruma ayırma değerlendirmesinde idare ve gözlem kuruluna Cumhuriyet başsavcısı veya belirleyeceği bir savcı başkanlık eder; kurula ayrıca izleme kurulundan ve ilgili bakanlıkların il veya ilçe müdürlüklerinden birer kişi katılır (CGTİK m.89/3).
Açık kurumdaki hükümlü firar ederse, başka bir fiilden tutuklanırsa, kınama dışında kesinleşmiş bir disiplin cezası alırsa veya açık kurum şartlarına uyum sağlayamayacağı saptanırsa yeniden kapalı kuruma gönderilebilir (CGTİK m.14/5).
Açık kurumda bulunanlara ve açığa ayrılmaya hak kazananlara, aile bağlarını sürdürmeleri ve dış dünyaya uyumları için üç ayda bir, yol hariç yedi güne kadar izin verilebilir (CGTİK m.95). Hastalık veya doğal afet gibi zorunlu hâllerde bu izinler birleştirilebilir.
Açık kurumda bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlü, talep ederse kalan cezasını denetimli serbestlik tedbiri altında dışarıda geçirebilir; bunun için koşullu salıverilmeye kadar geçirmesi gereken sürenin en az onda birini (en az beş gün) kurumda geçirmiş olması gerekir (CGTİK m.105/A).
Açığa ayrılma şartları oluştuğu hâlde iradesi dışındaki bir nedenle açık kuruma geçemeyen iyi hâlli hükümlü de, diğer şartları taşıyorsa denetimli serbestlikten yararlanabilir (CGTİK m.105/A-2).
Önce ret kararının gerekçesini öğrenin: disiplin cezası, programlara katılmama veya kurul değerlendirmesindeki başka bir unsur olabilir. Gerekçeye göre eksik iyileştirme programı veya eğitim faaliyeti tamamlanabilir.
Karar mevzuata aykırıysa, öğrenildiği tarihten itibaren on beş gün, her hâlde yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde infaz hâkimliğine şikâyet yoluna başvurulabilir; şikâyeti hükümlü, eşi, anne ve babası, kardeşi, ayırt etme gücüne sahip çocuğu veya müdafii yapabilir (4675 s. K. m.5).
İnfaz hâkimi dosya üzerinden bir hafta içinde karar verir. Bu karara karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir (4675 s. K. m.6).
Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az cezada, kanundaki suç ve mükerrirlik istisnaları dışında cezası doğrudan açıkta çekilir (CGTİK m.14/2-a).
Taksirli suçlardan toplam beş yıl veya daha az hapis cezası alanların cezası doğrudan açık kurumda infaz edilir (CGTİK m.14/2-b).
İdare ve gözlem kurulu hükümlüyü en geç altı ayda bir değerlendirir (CGTİK m.89).
Yeniden değerlendirme süresi bir yılı geçemez (CGTİK m.89/6).
Disiplin cezaları iyi hâl değerlendirmesinde dikkate alınır; açıktayken kınama dışında kesinleşmiş disiplin cezası kapalıya iade sebebidir (CGTİK m.14/5, 89).
Üç ayda bir, yol hariç yedi güne kadar izin verilebilir (CGTİK m.95).
İdare ve gözlem kurulu kararı infaz hâkiminin onayından sonra uygulanır (CGTİK m.14/4).
Öğrenmeden itibaren on beş gün, her hâlde işlemden itibaren otuz gün içinde infaz hâkimliğine şikâyet edilebilir (4675 s. K. m.5).
Koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan iyi hâlli hükümlü talep ederse denetimli serbestlikten yararlanabilir (CGTİK m.105/A).
Usul işlemleri, süreler ve kanun yollarında destek için bize ulaşın.
İhale sürecindeki hukuka aykırılıklarda önce idareye şikâyet, sonra.
Devamını oku ›MakaleSuç duyurusu nereye ve nasıl yapılır? CMK m.158 uyarınca ihbar ve.
Devamını oku ›MakaleŞikâyete bağlı suçlarda 6 aylık şikâyet süresi, sürenin fiil ve.
Devamını oku ›