Zincirleme kazada arkadan çarpan sürücü kural olarak asli kusurlu sayılır; ancak aynı kusurlu hareket birden fazla sürücü tarafından yapılmışsa kusur oranları yönetmelik esaslarına göre ayrıca belirlenir (KTK m.84). Üçüncü kişinin zararından birden fazla işleten müteselsilen sorumludur ve maddi tazminat talebi öğrenmeden itibaren 2 yılda zamanaşımına uğrar (KTK m.88, 109).
Arkadan çarpma, sürücünün kazada asli kusurlu sayıldığı 12 hâlden biridir (KTK m.84/1-d). Zincirleme kazada en arkadaki aracın öndekine çarpması ve bu aracın da önündekine itilmesi durumunda bu kural başlangıç noktasıdır.
Ancak kazada asli kusur sayılan hareketlerden biri birden fazla sürücü tarafından yapılmışsa veya kaza başka kural ihlallerinden doğmuşsa, kusur oranı yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir (KTK m.84/2). Örneğin ortadaki araç da öndekine kendi hızıyla çarpmışsa her çarpma ayrı değerlendirilir.
Uygulamada zincirleme kazalarda “kim kime hangi sırayla çarptı” sorusu belirleyicidir. Ortadaki aracın öndekine itilerek mi, yoksa kendisi durmayı başaramadan mı çarptığı bilirkişi incelemesiyle ayrılır.
Sürücüler diğer bir aracı izlerken görüş, yol, hava ve trafik durumunu göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak ve hızlarını bu şartlara uydurmak zorundadır (KTK m.52).
Zincirleme kazaların büyük kısmı sis, yağış veya ani yavaşlama gibi koşullarda takip mesafesinin korunmamasından doğar. Öndeki aracın aniden durması, arkadaki sürücünün güvenli mesafe yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Öte yandan öndeki sürücünün sebepsiz ani fren yapması, yanlış şerit değiştirmesi veya yolda tedbirsiz duraklaması da kusur oranına etki eder. Bu nedenle kusur tek bir sürücüye otomatik olarak yüklenmez.
Bir motorlu aracın katıldığı kazada üçüncü kişinin zararından birden fazla kişi sorumluysa bunlar müteselsilen sorumlu tutulur (KTK m.88/1). Zarar gören, zararın tamamını sorumlulardan herhangi birinden isteyebilir.
Birden çok kişinin birlikte bir zarara sebep olduğu veya aynı zarardan çeşitli sebeplerle sorumlu olduğu hâllerde de müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır (TBK m.61).
İç ilişkide zarar olayın bütün şartlarına göre paylaştırılır; özel durumlar başka türlü paylaştırmayı haklı göstermedikçe işletenler kusurları oranında zarara katlanır (KTK m.88/2). Tamamını ödeyen işleten diğerlerine bu oranlarda rücu eder.
Birden çok motorlu aracın katıldığı kazada işletenlerden biri bedensel zarara uğrarsa, diğer işletenler kendilerine düşen kusur oranında zararı gidermekle yükümlüdür (KTK m.89/1).
Araçtaki hasar gibi bir şeyin zarara uğramasında ise zarar gören işleten, zarar veren işletenin veya sorumlu olduğu kişinin kusurunu ya da araçtaki bir bozukluğu ispat etmelidir (KTK m.89/2). Yani işletenler arasındaki araç hasarı talepleri kusura dayanır.
Tazminatla yükümlü birden fazla işleten, zarar gören işletene karşı müteselsilen sorumludur (KTK m.89/3). Zincirleme kazada ortadaki araç sahibi hem öndeki hem arkadaki araç işletenine başvurabilir.
Zarar gören, zorunlu trafik sigortası sınırları içinde dava açmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapmalıdır; sigorta 15 gün içinde cevap vermez veya cevap talebi karşılamazsa dava veya tahkim yolu açılır (KTK m.97).
Zincirleme kazalarda birden fazla sigorta şirketi devreye girer. Her şirket, sigortalısının kusur oranına düşen kısımdan ve poliçe limitleri içinde sorumlu olduğundan başvurunun kusurlu tüm araçların sigortacılarına yapılması yararlıdır.
Sigorta şirketleri kusur oranını çoğunlukla kaza tespit tutanağı üzerinden belirler. Tutanaktaki kusur dağılımına itiraz edilecekse fotoğraf, kamera kaydı ve tanık bilgileri başvuruya eklenmelidir.
Maddi zarar talepleri zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza gününden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun süre öngörüyorsa o süre uygulanır (KTK m.109).
Tazminat yükümlülerinin birbirine rücu hakkı, kendi yükümlülüklerini tam yerine getirdikleri ve rücu edilecek kişiyi öğrendikleri günden itibaren 2 yılda zamanaşımına uğrar. Zincirleme kazada ödeme yapan işleten bu süreyi takip etmelidir.
Kaza anında araçların sırasını ve temas noktalarını gösteren fotoğraflar çekin, tutanakta çarpma sırasını açıkça yazın ve varsa araç kamerası kayıtlarını saklayın. Kusur dağılımı çoğunlukla bu ilk kayıtlara göre belirlenir.
Arkadan çarpma asli kusur hâlidir; ancak birden fazla sürücü aynı hareketi yapmışsa oranlar ayrıca belirlenir (KTK m.84).
İtilerek çarpmada ortadaki sürücünün kusuru takip mesafesi ve hız gibi kendi davranışına göre değerlendirilir (KTK m.52, 84).
Üçüncü kişiler zararın tamamını sorumlulardan herhangi birinden isteyebilir (KTK m.88).
Kural olarak işletenler kusurları oranında zarara katlanır (KTK m.88/2).
Evet, işletenler arasındaki şey zararında zarar verenin kusuru veya araç bozukluğu ispat edilmelidir (KTK m.89/2).
Hayır, sigorta sınırları içinde önce yazılı başvuru gerekir (KTK m.97).
Başvurudan itibaren en geç 15 gün içinde (KTK m.97).
Öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl içinde (KTK m.109).
Evet, sürücüler izledikleri araçla güvenli mesafe bırakmak zorundadır (KTK m.52).
Usul işlemleri, süreler ve kanun yollarında destek için bize ulaşın.
Ölümlü trafik kazasında destekten yoksun kalanlar maddi, yakınlar.
Devamını oku ›MakaleYayaya çarpan araçta işletenin sorumluluğu, yaya kusurunun etkisi,.
Devamını oku ›MakaleMotorlu araç işleteninin kusursuz sorumluluğu, teşebbüs sahibinin.
Devamını oku ›