Marka başvurularında rüçhan süresi altı aydır; Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf bir devlette usulüne uygun başvuru yapan kişi, bu süre içinde aynı marka ve aynı mal veya hizmetler için Türkiye'de başvuru yapma konusunda rüçhan hakkından yararlanır (6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.12). Yerleşim yeri yurt dışında bulunan kişiler, Kurum nezdinde ancak marka veya patent vekilleri tarafından temsil edilir (m.160/3).
Sınai Mülkiyet Kanununun 12. maddesinin birinci fıkrasına göre, Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf devletlerden birinin uyruğunda olan ya da bu devletlerden birinde yerleşim yeri veya işler durumda ticari müessesesi bulunan gerçek ya da tüzel kişiler, markanın tescili için yaptıkları başvuru tarihinden itibaren altı aylık süre içinde rüçhan hakkından yararlanır.
Aynı fıkra, bu süre içinde kullanılmayan rüçhan haklarının düşeceğini ve rüçhan hakkından yararlanılabilmesi için ilk başvuru yapılan devletin yetkili makamından rüçhan hakkı belgesi alınmasının şart olduğunu belirtir.
Maddenin üçüncü fıkrası sergi rüçhanını düzenler. Markanın kullanılacağı mal veya hizmetleri Türkiye'de açılan ulusal ya da uluslararası sergilerde veya taraf devletlerde açılan resmî ya da resmî olarak tanınan uluslararası sergilerde markayla birlikte teşhir eden ve markanın tasdikli örneğini ibraz eden kişiler, teşhir tarihinden itibaren altı ay içinde rüçhan hakkından yararlanır.
Sınai Mülkiyet Kanununun 14. maddesi, Bakanlar Kurulu Kararı ile katılmamız kararlaştırılan Markaların Uluslararası Tescili Konusundaki Madrid Sözleşmesi ile İlgili Protokol kapsamında yapılan uluslararası başvurulara ilişkindir.
Maddeye göre bu kapsamda yapılan bir uluslararası başvuru, Kuruma doğrudan yapılan bir başvuruyla aynı sonuçları doğurur ve uluslararası başvuru tarihinin ilk saat ve dakikasında yapılmış sayılır. Aynı tarihli birden çok uluslararası başvuru bulunması hâlinde uluslararası tescil numarası küçük olan başvuru önce yapılmış sayılır.
Maddenin ikinci fıkrasına göre uluslararası başvuru, başvuru veya varsa rüçhan tarihinden sonraki tarihte yapılmış olan ancak kendisinden daha önceki tarihte Kuruma sunulmuş marka başvurusu veya tescilli marka nedeniyle reddedilemez. Üçüncü fıkra, Protokol kapsamında Kurum tarafından yapılan işlemler için alınan ücretlerin tebliğle belirleneceğini öngörür.
Sınai Mülkiyet Kanununun 160. maddesinin birinci fıkrasına göre gerçek veya tüzel kişiler ile bu kişiler tarafından yetkilendirilmiş sicile kayıtlı marka veya patent vekilleri Kurum nezdinde işlem yapabilir.
Maddenin üçüncü fıkrası, yerleşim yeri yurt dışında bulunan kişilerin ancak marka veya patent vekilleri tarafından temsil edileceğini ve vekille temsil edilmeksizin asil tarafından gerçekleştirilen işlemlerin yapılmamış sayılacağını düzenler.
Dördüncü fıkraya göre marka veya patent vekili tayin edilmesi hâlinde tüm işlemler vekil tarafından yapılır ve vekile yapılan tebligat asile yapılmış sayılır. Kurum, gerekli gördüğü hâllerde vekâletnamenin aslı ya da onaylı suretinin sunulmasını isteyebilir.
Karşılıklılık gereği, Türkiye'de yerleşik başvuru sahipleri de yurt dışında başvuru yaptıkları ülkelerde çoğunlukla o ülkede yerleşik bir vekille temsil edilmek zorundadır. Bu nedenle yurt dışı süreçler, yerel vekillerle koordineli biçimde yürütülür.
5000 sayılı Türk Patent ve Marka Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. maddesine göre marka, coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları konularında marka vekilleri; patent, faydalı model ve entegre devre topoğrafyası konularında patent vekilleri; tasarım konusunda ise hem patent vekilleri hem de marka vekilleri işlem yapmaya yetkilidir.
Aynı madde, gerçek kişilerin vekil olabilmesi için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, fiil ehliyetine sahip olmak, en az dört yıllık lisans eğitimi veren bir yükseköğretim kurumundan mezun olmak, Türkiye'de yerleşim yeri sahibi olmak ve vekillik sınavında başarılı olmak şartlarını arar.
Sınavı kazananların vekillik yapabilmeleri için ilgili sicile kaydolmaları zorunludur; sicile kayıt ve kayıt yenilemede mesleki sorumluluk sigortası yaptırılması gerekir. Vekâlet konusunda bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun vekâlete ilişkin hükümleri uygulanır.
Kanunun 30/A maddesi, meslek kurallarına uymayan tutum ve davranışlarda bulunanlar ile vekilliğin gerektirdiği görevleri yapmayanlar hakkında uyarma, kınama, geçici olarak vekillik faaliyetinden alıkoyma ve vekillikten çıkarma disiplin cezalarını düzenler.
Sınai Mülkiyet Kanununun 160. maddesinin altıncı fıkrası, bu Kanunun uygulanması kapsamında yapılacak tebligatların, tebligat yapılacak kişinin onayı alınmak şartıyla Kurum tarafından tahsis edilen elektronik posta kutusuna konulmak suretiyle elektronik ortamda tebliğ edileceğini öngörür.
Aynı fıkraya göre bu şekilde yapılan tebligatlar, belgenin posta kutusuna konulmasını müteakip muhatabın posta kutusuna ilk giriş yaptığı tarihte ve her hâlde belgenin posta kutusuna konulduğu tarihi izleyen onuncu günün sonunda yapılmış sayılır.
Yedinci fıkra ise ilanen tebligatların ilgili Bülten üzerinden yapılacağını ve bu tebligatların Bültenin yayımı tarihinden yedi gün sonra yapılmış sayılacağını düzenler. Yurt dışı süreçlerde süre kaybını önlemek için bu tebligat rejiminin takibi önem taşır.
Türkiye'deki esas başvuru veya tescilin kapsamı ile yurt dışında talep edilecek mal ve hizmet listesi karşılaştırılmalıdır. Kapsam farkları sonradan itirazlara yol açabilir.
Altı aylık rüçhan süresinin son günü takvime işlenmeli, rüçhan hakkı belgesinin ilk başvuru yapılan devletin yetkili makamından temin edildiği doğrulanmalıdır.
Hedef ülkelerde önceden yapılmış benzer marka araştırması yaptırılmalıdır. Araştırma sonucu, ülke seçimi ve mal-hizmet listesinin daraltılması kararını etkiler.
Vekâletname biçimi ülkeden ülkeye değişebilir; noter onayı veya apostil istenip istenmediği önceden teyit edilmelidir.
Kurum tebligatlarının elektronik posta kutusu üzerinden yapılacağı dikkate alınarak, kutunun düzenli olarak izlenmesi ve süre takibinin yazılı olarak kayda geçirilmesi gerekir.
Sınai Mülkiyet Kanununun 12. maddesine göre altı aydır. Bu süre içinde kullanılmayan rüçhan hakları düşer ve rüçhandan yararlanmak için ilk başvuru yapılan devletin yetkili makamından rüçhan hakkı belgesi alınması şarttır.
Hayır. Kanunun 160. maddesinin üçüncü fıkrasına göre yerleşim yeri yurt dışında bulunan kişiler ancak marka veya patent vekilleri tarafından temsil edilir; vekilsiz yapılan işlemler yapılmamış sayılır.
Kanunun 14. maddesine göre Protokol kapsamında yapılan uluslararası başvuru, Kuruma doğrudan yapılan bir başvuruyla aynı sonuçları doğurur ve uluslararası başvuru tarihinin ilk saat ve dakikasında yapılmış sayılır.
5000 sayılı Kanunun 30. maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, fiil ehliyetine sahip olmak, en az dört yıllık lisans eğitimi veren bir yükseköğretim kurumundan mezun olmak, Türkiye'de yerleşim yeri sahibi olmak ve marka vekilliği sınavında başarılı olmak gerekir. Ayrıca sicile kayıt zorunludur.
Kanunun 160. maddesinin dördüncü fıkrasına göre vekil tayin edilmesi hâlinde tüm işlemler vekil tarafından yapılır ve vekile yapılan tebligat asile yapılmış sayılır.
TÜRKPATENT nezdindeki başvuru, itiraz, devir ve yenileme işlemleri ile yurt dışı marka ve patent başvurularının yürütülmesinde vekillik ve hukuki danışmanlık hizmeti sunulmaktadır.
Madrid sistemi ve ülke bazlı başvuru yollarının karşılaştırılması.
Devamını oku ›MakaleRüçhan hakkının şartları, süresi ve belgelendirilmesi.
Devamını oku ›MakaleMarka vekilinin yetkileri, sicil kaydı ve sorumluluğu.
Devamını oku ›