Velayette Çocuğun Üstün Yararı İlkesi

Üstün Yarar İlkesi Nedir?

Velayet düzenlemelerinde ana-babanın istekleri değil, çocuğun yararı esas alınır. Bu ilke hem Türk Medeni Kanunu'nda hem de Türkiye'nin taraf olduğu BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m.3'te güvence altındadır.

Çocuğun üstün yararı; sağlıklı gelişimi, eğitim olanakları, alışkın olduğu çevre, kardeşlerle bağı ve bakım verenle kurduğu duygusal ilişki gibi somut ölçütlerle değerlendirilir.

Çocuğun Görüşünün Alınması

İdrak çağındaki çocuğun velayet ve kişisel ilişkiye dair görüşü, yaşı ve olgunluğu ölçüsünde dikkate alınır. Uygulamada pedagog, psikolog veya sosyal çalışmacı görüşüne başvurulur.

Çocuğun görüşü tek başına bağlayıcı değildir; hâkim, görüşü çocuğun üstün yararı süzgecinden geçirerek değerlendirir.

Velayetin Değiştirilmesinde Ölçüt

Velayet, çocuğun yararı gerektirdiğinde değiştirilebilir. Velayeti elinde bulunduran ebeveynin çocuğun sağlığını, güvenliğini veya eğitimini ihmal etmesi bu davanın temel gerekçesidir.

Değişiklik talebi de aynı ilkeyle, yani çocuğun üstün yararıyla değerlendirilir; sırf ebeveynin isteği veya ekonomik üstünlüğü tek başına yeterli sayılmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuğun üstün yararı nasıl belirlenir?

Çocuğun sağlığı, eğitimi, alışkın olduğu çevre, kardeş bağı ve bakım verenle duygusal ilişkisi gibi somut ölçütlerle; gerektiğinde uzman raporuyla değerlendirilir.

Çocuk kiminle kalacağını seçebilir mi?

İdrak çağındaki çocuğun görüşü yaşı ve olgunluğu ölçüsünde dikkate alınır; ancak bu görüş tek başına bağlayıcı değildir, üstün yarar süzgecinden geçirilir.

Maddi durumu iyi olan ebeveyn velayeti alır mı?

Ekonomik üstünlük tek başına belirleyici değildir. Belirleyici olan çocuğun üstün yararıdır; maddi eksiklik iştirak nafakasıyla giderilebilir.