Sürücü belgesinin geri alınması, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun çeşitli maddelerinde ayrı ayrı düzenlenmiştir. Alkollü araç kullanmada belge ilk ihlalde altı ay, ikinci ihlalde iki yıl, üç ve daha fazlasında her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır. Ceza puanı uygulamasında bir yıl içinde yüz puanı dolduran sürücünün belgesi iki ay süreyle geri alınır. Geri alınan belgenin iadesi için kanunda öngörülen sürelerin dolması ve idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması aranır.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesine göre uyuşturucu veya uyarıcı madde almış sürücüler ile alkollü sürücülerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır. Yapılan tespit sonucunda binde elli promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı belirlenen sürücüler hakkında idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Hususi otomobil dışındaki araçları kullanan sürücüler bakımından promil alt sınırı daha düşük uygulanır.
Tekerrür hâlinde yaptırım ağırlaşır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde ikinci defasında sürücü belgesi iki yıl süreyle; üç veya üçten fazlasında ise her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır. Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması hâlinde bu süreler, geçici alma süresinin bitiminde başlar.
Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülerde belge geri alınmaz, doğrudan iptal edilir. Aynı şekilde, ölçüm yaptırmayan sürücülere idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır. Bu hükümler 2026 yılında yapılan değişiklikle yeniden düzenlenmiştir.
Kanun'un 51. maddesi 2026 yılında bütünüyle yenilenmiştir. Madde, yerleşim yeri içi ve dışı için ayrı ayrı, hız sınırının aşılma miktarına göre kademeli idari para cezaları öngörür. Belirli kademelerin üzerindeki ihlallerde ayrıca sürücü belgesinin geri alınması düzenlenmiştir.
Maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarına göre, en yüksek üç kademedeki ihlallerde sürücü belgesi her seferinde sırasıyla otuz, altmış ve doksan gün süreyle geri alınır. Bu süreler her ihlal için ayrı ayrı uygulanır.
Aynı maddeye göre geri alınan belgelerin iade edilebilmesi için Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır. Ayrıca son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde beşinci kez geri alınan belgeler, geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçirilerek engel hâli bulunmadığının anlaşılması şartıyla iade edilir.
Kanun'un 118. maddesine göre Kanun'un suç saydığı bir fiilden dolayı haklarında ceza uygulanan sürücülere, aldıkları her ceza için yönetmelikte belirlenen ceza puanları verilir. Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam yüz ceza puanını dolduran sürücülerin belgeleri iki ay süreyle geri alınır ve bu sürücüler eğitime tabi tutulur.
Aynı yıl içinde ikinci defa yüz puanı dolduran sürücülerin belgeleri dört ay süreyle geri alınır; bu sürücüler psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulur. Muayene sonucunda sürücülük yapmasına engel hâli bulunmayanların belgeleri süresi sonunda iade edilir.
Bir yıl içinde üç defa yüz ceza puanını dolduran sürücülerin belgeleri süresiz olarak iptal edilir. Ayrıca ölümle sonuçlanan trafik kazalarına asli kusurlu olarak sebebiyet veren sürücülerin belgeleri bir yıl süreyle geri alınır.
Kanun'un 81. maddesinin 2026 yılında değiştirilen üçüncü fıkrasına göre, anlaşma hâli dışında maddi hasarlı, ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücüler idari para cezası ile cezalandırılır. Ölümlü veya yaralanmalı kazalarda olay yerinden ayrılan sürücülere ayrıca bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
Aynı fıkraya göre bu kapsamda olay yerinden ayrılan sürücülerin sürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınır. Bu şekilde geri alınan belgelerin iade edilebilmesi için Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.
Belgesi geri alınmışken araç kullanmak ayrıca yaptırıma bağlanmıştır. Kanun'un 36. maddesine göre mahkemelerce, Cumhuriyet savcılıklarınca ya da Kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak veya tedbiren geri alındığı hâlde motorlu araç kullananlara ağırlaştırılmış idari para cezası verilir. Belgesi iptal edildiği hâlde araç kullananlar için de aynı ceza öngörülmüştür.
Geri alınan belgenin iadesi için önce sürenin dolması gerekir. 48. maddenin 2026 yılında değiştirilen on üçüncü fıkrasına göre geçici olarak geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için ilgili kişi hakkında bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.
Belgesi iptal edilenlerin yeniden belge alabilmesi için sürücü kurslarına devam etmeleri ve sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Kurslarda eğitime başlayabilmek için kanunda öngörülen sürenin geçmesi, idari para cezalarının tahsil edilmiş olması, psiko-teknik değerlendirmeden geçilmesi ve resmî sağlık kurumundan sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunun kursa ibrazı zorunludur.
Belgenin geri alınmasına dayanak oluşturan idari yaptırım kararına karşı, tebliğ veya tefhimden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Başvuruda ölçüm usulüne, cihazın kalibrasyonuna, tutanağın içeriğine ve tekerrür hesabına ilişkin itirazlar ileri sürülebilir. Süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir.
Tutanağın tebliğ veya tefhim tarihi kayıt altına alınmalıdır. On beş günlük itiraz süresi bu tarihten işlemeye başlar ve süre geçtikten sonra yapılan başvurular esastan incelenmez.
Tekerrür hesabı kontrol edilmelidir. Kanun, tekerrürü son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıllık dönemi esas alarak hesaplar. Bu dönem dışında kalan ihlallerin hesaba katılması, sürenin hatalı belirlenmesine yol açar.
Ölçüm kayıtları temin edilmelidir. Teknik cihazla yapılan ölçümlerde cihazın muayene ve kalibrasyon belgeleri ile ölçüm çıktısı istenebilir. Ölçüme itiraz edilmişse kan, tükürük veya idrar örneği alınmasına ilişkin usulün izlenip izlenmediği de incelenmelidir.
İlk ihlalde altı ay süreyle geri alınır. Son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde ikinci ihlalde iki yıl, üç ve daha fazlasında ise her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır.
Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam yüz ceza puanını dolduran sürücülerin belgeleri iki ay süreyle geri alınır ve sürücüler eğitime tabi tutulur.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 36. maddesine göre sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı hâlde araç kullananlara ağırlaştırılmış idari para cezası verilir. Belgesi iptal edildiği hâlde araç kullananlar için de aynı ceza öngörülmüştür.
Evet. Kanun, geçici olarak geri alınan belgelerin iade edilebilmesi için Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olmasını şart koşar.
Dayanak idari yaptırım kararına karşı tebliğ veya tefhimden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Süresinde başvurulmazsa karar kesinleşir.
Tazminat talepleri, sigorta şirketine başvuru, Sigorta Tahkim Komisyonu ve trafik idari yaptırımlarına itiraz süreçlerinde bize ulaşabilirsiniz.