Bilişim Sistemine Girme Suçu

Bilişim Sistemine Girme Suçu Nedir?

Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kişiye bir yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir (TCK m.243/1). Korunan değer, kişinin bilişim sistemi üzerindeki özel alanı ve sistemin güvenliğidir.

Suçun oluşması için sisteme girmek yeterlidir; verilerin kopyalanması, okunması veya değiştirilmesi şart değildir. Başlangıçta izinle girilen bir sistemde, izin sona erdiği hâlde kalmaya devam etmek de suçu oluşturur.

Bilişim sistemi kavramı geniştir; bilgisayar, akıllı telefon, sunucu, bulut depolama hesabı, e-posta ve sosyal medya hesapları bu kapsamda değerlendirilir. Sistemin şifreyle korunması suç için şart değildir, ancak hukuka aykırılığın ispatını kolaylaştırır.

Hangi Durumlar Bu Suçu Oluşturur?

Uygulamada en sık karşılaşılan örnekler; başkasının sosyal medya veya e-posta hesabına şifresini ele geçirerek girmek, eşin veya eski sevgilinin telefonuna habersiz girmek ve iş arkadaşının bilgisayarındaki dosyalara izinsiz erişmektir (TCK m.243/1).

Hesaba girildikten sonra mağdurun adına mesaj gönderilmesi, fotoğrafların yayılması veya hakaret içerikli paylaşımlar yapılması, siber zorbalık olarak adlandırılan davranışların önemli bir kısmını oluşturur. Bu durumda hakaret veya özel hayatın gizliliğini ihlal gibi başka suçlar da ayrıca gündeme gelebilir.

Bedeli karşılığında yararlanılabilen sistemlere, örneğin ücretli bir kablosuz ağa veya abonelikli bir platforma izinsiz girilmesi hâlinde ceza yarı oranına kadar indirilir (TCK m.243/2).

Suçun Nitelikli Hâlleri Nelerdir?

Sisteme girme fiili nedeniyle sistemin içerdiği veriler yok olur veya değişirse, fail altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.243/3). Örneğin hesap şifresinin değiştirilmesi veya paylaşımların silinmesi bu kapsamda tartışılabilir.

Bir bilişim sisteminin kendi içinde veya sistemler arasında gerçekleşen veri nakillerini, sisteme girmeden teknik araçlarla hukuka aykırı olarak izleyen kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası alır (TCK m.243/4). Ağ trafiğini dinleyen yazılımlar bu hükmün tipik örneğidir.

Bu fıkralardaki cezaların üst sınırı beş yılı aşmadığından, dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e). Süre, suçun işlendiği günden itibaren işlemeye başlar.

Sistemi Bozma ve Verileri Değiştirme Suçundan Farkı

Fail sisteme girmekle kalmayıp verileri bozar, yok eder, değiştirir, erişilmez kılar veya başka yere gönderirse altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülen ayrı bir suç oluşur (TCK m.244/2). Sistemin işleyişini engellemek veya bozmak ise bir yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırılır (TCK m.244/1).

Bu fiiller bir banka, kredi kurumu veya kamu kurumuna ait sistem üzerinde işlenirse ceza yarı oranında artırılır (TCK m.244/3). Fiiller yoluyla haksız çıkar sağlanması hâlinde ise iki yıldan altı yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülür (TCK m.244/4).

Hangi suçun oluştuğu, failin kastına ve verilerle ne yaptığına göre belirlenir. Sadece girip bakan kişi ile verileri silen veya başkasına gönderen kişi farklı hükümlere göre sorumlu olur.

Soruşturma Nasıl Başlar?

Bilişim sistemine girme suçu şikâyete bağlı değildir; savcılık suçu öğrendiğinde re’sen soruşturma yapar. İhbar veya şikâyet, Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yazılı ya da sözlü olarak yapılabilir (CMK m.158).

Suç şikâyete bağlı olmadığı ve uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında sayılmadığı için kural olarak uzlaştırma yoluna gidilmez (CMK m.253). Mağdurun şikâyetten vazgeçmesi de soruşturmayı sona erdirmez.

Soruşturmada şüphelinin bilgisayar ve kayıtlarında arama ve kopyalama yapılmasına hâkim, gecikmesinde sakınca olan hâllerde savcı karar verebilir (CMK m.134). Anayasa Mahkemesi bu maddeyi iptal etmiş, iptal kararının 25/2/2027’de yürürlüğe gireceğini belirtmiştir; bu tarihten sonraki düzenleme ayrıca takip edilmelidir.

Hesabınıza İzinsiz Girildiyse Ne Yapmalısınız?

Önce delilleri koruyun: hesabın giriş geçmişini, bilinmeyen cihaz ve konum bildirimlerini, şifre değişikliği e-postalarını ve yapılan paylaşımları ekran görüntüsüyle kaydedin. Hesabı kurtarmadan önce bu kayıtları almak, sonradan silinme riskini azaltır.

Ardından hesabınızı güvenceye alın: şifrenizi değiştirin, iki aşamalı doğrulamayı açın ve bağlı cihazların oturumlarını kapatın. Platformun destek birimine ihlal bildirimi yapın.

Son olarak Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa şikâyet dilekçesi verin (CMK m.158). Dilekçede olay tarihini, şüphelendiğiniz kişiyi ve topladığınız delilleri belirtin; delillerin dijital kopyalarını dilekçeye ekleyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Başkasının Instagram hesabına girmek suç mu?

Evet. Hesaba hukuka aykırı olarak girmek bilişim sistemine girme suçudur (TCK m.243/1).

Bilişim sistemine girme suçunun cezası nedir?

Bir yıla kadar hapis veya adli para cezası; veriler yok olur veya değişirse altı aydan iki yıla kadar hapis (TCK m.243).

Eşimin telefonuna izinsiz bakmak suç mu?

Telefon bir bilişim sistemidir; izinsiz girilmesi TCK m.243 kapsamında değerlendirilebilir.

Bu suç şikâyete bağlı mı?

Hayır. Savcılık suçu öğrendiğinde re’sen soruşturma yapar; şikâyetten vazgeçme soruşturmayı sona erdirmez.

Şikâyeti nereye yapmalıyım?

Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yazılı ya da sözlü olarak (CMK m.158).

Bu suçta uzlaşma olur mu?

Şikâyete bağlı olmadığı ve uzlaştırma listesinde sayılmadığı için kural olarak uzlaştırma uygulanmaz (CMK m.253).

Suçun zamanaşımı süresi ne kadar?

Cezanın üst sınırı beş yılı aşmadığından dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66).

Hesabımdaki fotoğrafları silerse ceza artar mı?

Veriler yok olur veya değişirse altı aydan iki yıla kadar hapis öngörülür; ayrıca TCK m.244 gündeme gelebilir.

Komşunun şifreli internetini kullanmak suç mu?

Bedeli karşılığında yararlanılan sistemlere girişte de suç oluşur, ancak ceza yarıya kadar indirilir (TCK m.243/2).