SGK idari para cezaları tebliğ ile tahakkuk eder; tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ceza ödenir veya aynı süre içinde Kuruma itiraz edilir. İtiraz takibi durdurur; itirazı reddedilenler, ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yetkili idare mahkemesinde dava açabilir.
5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesi; sigortalı işe giriş bildirgesinin ve işyeri bildirgesinin süresinde verilmemesi, aylık prim ve hizmet belgesinin ya da muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin süresinde ve usulüne uygun verilmemesi, defter ve belgelerin ibraz edilmemesi gibi fiiller için asgari ücret üzerinden kademeli cezalar öngörür.
Cezalar fiilin türüne göre asgari ücretin belirli katları olarak uygulanır; örneğin işe giriş bildirgesinin hiç verilmemesi her sigortalı için asgari ücret, fiilin denetim veya mahkeme kararıyla tespitinde iki katı, tekrarında beş katı tutarındadır.
İdari para cezaları ilgiliye tebliğ ile tahakkuk eder. Tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ceza Kuruma ödenir veya aynı süre içinde Kuruma itiraz edilir; itiraz, cezanın takibini durdurur.
İtiraz, cezayı uygulayan sosyal güvenlik il müdürlüğü veya merkezine verilecek dilekçeyle yapılır; itiraz üzerine dosya, ünitede oluşturulan itiraz komisyonunca değerlendirilir.
Kurumca itirazı reddedilenler, ret kararının kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilir. Bu süre içinde başvurulmazsa idari para cezası kesinleşir.
Mahkemeye başvurulması, idari para cezasının takip ve tahsilini durdurmaz; tebliğden itibaren 15 gün içinde ödenmeyen cezalar, gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir. Bu nedenle dava açılırken ihtirazi kayıtla ödeme seçeneği değerlendirilmelidir.
Cezanın, Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğden itibaren 15 gün içinde peşin ödenmesi hâlinde dörtte üçü tahsil edilir; dörtte biri alınmaz. Peşin ödeme, yargı yoluna başvurma hakkını ortadan kaldırmaz.
Bildirgenin yasal süresi geçtikten sonra ilgililerce kendiliğinden 30 gün içinde verilmesi ve cezanın tebliği izleyen 15 gün içinde ödenmesi hâlinde, belirli bentlerdeki cezalar dörtte bir oranında uygulanır; iki indirim birlikte önemli bir avantaj sağlar.
SGK idari para cezaları, fiilin işlendiği tarihten başlayan on yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Süresinde ödenmeyen cezalara 89 uncu madde gereğince gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanır.
5510 ve 5502 sayılı Kanunlarda hüküm bulunmayan hâllerde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu uygulanır; ancak itiraz ve dava yolu bakımından 102 nci maddedeki özel usul geçerli olduğundan başvuru mercii sulh ceza hâkimliği değil, Kurum ve idare mahkemesidir.
İtirazda öncelikle fiilin hiç işlenmediği veya bildirimin süresinde yapıldığı ispatlanmalı; tebligatın usulsüzlüğü, cezanın yanlış katta uygulanması ve zamanaşımı özellikle incelenmelidir.
Kendiliğinden verilen bildirgelerde dörtte bir uygulamasının gözetilmemesi, uygulamada sık rastlanan bir hatadır; bu hâlde cezanın indirimli tutar üzerinden yeniden hesaplanması talep edilmelidir.
Aynı fiil nedeniyle hem prim aslı ve gecikme zammı hem de idari para cezası tahakkuk ettirildiğinde, her kalem için ayrı itiraz ve dava yolunun izlenmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Cezanın tebliğinden itibaren 15 gündür. İtiraz Kuruma yapılır ve cezanın takibini durdurur.
Ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yetkili idare mahkemesinde dava açılır; süre geçirilirse ceza kesinleşir.
Tebliğden itibaren 15 gün içinde peşin ödemede cezanın dörtte üçü tahsil edilir. Peşin ödeme, dava açma hakkını ortadan kaldırmaz.
Hayır; mahkemeye başvuru takip ve tahsili durdurmaz. 15 gün içinde ödenmeyen ceza, gecikme cezası ve zammıyla tahsil edilir. Kuruma itiraz ise takibi durdurur.
On yıldır ve fiilin işlendiği tarihten itibaren başlar.
SGK işlemleri, aylık bağlanması ve iş kazası süreçlerinde hukuki destek için bize ulaşın.