Marka, bir malvarlığı değeri olarak devredilebilir veya lisans yoluyla başkasına kullandırılabilir. Bu işlemlerin sicile tescili, üçüncü kişilere karşı koruma sağlar.
Marka, tescil edildiği mal veya hizmetlerin tamamı ya da bir kısmı için başkasına devredilebilir (SMK m.148). Marka devrine ilişkin hukuki işlemler yazılı şekle tabidir; devir sözleşmelerinin geçerliliği ise ancak noter tarafından onaylanmış şekilde yapılmış olmalarına bağlıdır (SMK m.148/4). Noter onayı taşımayan devir sözleşmesi geçerli değildir.
Devrin üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için sicile kaydedilmesi önemlidir.
Marka sahibi, markasının kullanımına ilişkin olarak başkalarına lisans verebilir. Lisans, inhisari (tek yetkili) veya inhisari olmayan biçimde düzenlenebilir. İnhisari lisansta marka sahibi başkasına lisans veremez ve aksi kararlaştırılmadıkça markayı kendisi de kullanamaz.
Lisansın da sicile kaydedilmesi, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı koruma sağlar.
Devir ve lisans işlemlerinin TÜRKPATENT siciline kaydı, işlemin üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmesi ve hak güvenliği bakımından kritik önemdedir. Kayıt yapılmadığında, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı hak ileri sürmek güçleşebilir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.156, bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkemeyi fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesi olarak belirler. Bu mahkemelerin kurulmadığı yerlerde, Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk ve asliye ceza mahkemeleri bu sıfatla görev yapar. Marka sahibinin üçüncü kişilere karşı açacağı davalarda yetkili mahkeme, davacının yerleşim yeri veya hukuki işlemin yapıldığı yahut tecavüz fiilinin gerçekleştiği yer mahkemesidir. Görev kurallarına aykırılık, mahkemece kendiliğinden gözetilerek usulden ret sonucunu doğurur.
Kurumun kararlarına karşı açılacak davalarda ise aynı madde uyarınca Ankara'daki fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi yetkilidir. Devir veya lisans kaydı taleplerinin reddi hâlinde, dava yoluna gitmeden önce Kurum nezdindeki itiraz yollarının tüketilmesi gerekir. Devir bedeli veya lisans bedeli gibi konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat istemleri bakımından, ticari davalara ilişkin Türk Ticaret Kanunu m.5/A dava şartı arabuluculuk kuralı gündeme gelebilir. Talebin niteliğinin baştan belirlenmesi usul yönünden hak kaybını önler.
Sınai Mülkiyet Kanunu m.158, sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa inhisari lisans sahibinin, üçüncü kişilerin tecavüzü hâlinde hak sahibinin açabileceği davaları kendi adına açabileceğini düzenler. İnhisari olmayan lisans alan ise dava açma hakkı sözleşmede açıkça sınırlandırılmamışsa, noter aracılığıyla yapacağı bildirimle hak sahibinden gerekli davayı açmasını isteyebilir. Hak sahibi bu talebi kabul etmez veya bildirimin tebliğinden itibaren üç ay içinde dava açmazsa, lisans alan bildirimi de ekleyerek kendi adına dava açabilir. Bildirimin noter aracılığıyla yapılması, sürenin başlangıcını belgelemek bakımından önemlidir.
Sözleşmede lisansın kapsamı; hangi mal ve hizmetleri, hangi coğrafi alanı ve hangi süreyi kapsadığı açıkça yazılmalıdır. Alt lisans verme yetkisi, kalite denetimi, markanın kullanım biçimi, bedel ve raporlama düzeni, sözleşmenin sona ermesi ile sicilden terkin usulü de düzenlenmelidir. Kanun m.9 uyarınca markanın hak sahibinin izniyle kullanılması da hak sahibi tarafından kullanım sayıldığından, lisans alanın kullanımına ilişkin fatura, tanıtım ve ambalaj örneklerinin saklanması, kullanmama nedeniyle iptal riskine karşı önem taşır. Bu belgeler ayrıca lisans bedelinin hesabında da kullanılabilir.
Evet. Marka devir sözleşmesinin geçerliliği noter onayı şartına bağlanmıştır; sicile kayıt ise üçüncü kişilere karşı önem taşır.
İnhisari lisansta marka sahibi başkasına lisans veremez ve aksi kararlaştırılmadıkça markayı kendisi de kullanamaz.
Sicile kayıt, işlemin iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesini ve hak güvenliğini sağlar.
Marka, patent ve tasarım başvurularından uluslararası tescile, araştırmadan itiraza kadar tüm TÜRKPATENT süreçlerinizi sicilli vekilliğimizle yürütüyoruz. Yıldırım Patent ve CMY Hukuk olarak yanınızdayız.
Marka Yenileme İşlemleri hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›MakaleMarka bülteninde itiraz süreleri: başvurunun yayımlanması, üçüncü kişilerin itiraz edebileceği dönem, karara itiraz aşaması ve sürenin kaçırılmasının sonucu.
Devamını oku ›MakalePatent Lisans Sözleşmesi hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›MakaleMarka Koruma Süresi ve Belgesi hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›MakaleTÜRKPATENT İşlemleri ve Süreçler hakkında bilgi ve hukuki destek.
Devamını oku ›MakaleUluslararası tasarım tescili, Lahey sistemiyle tek başvuruda birçok ülkede koruma sağlar; başvuru usulü, ülke seçimi ve tescil sürecinin işleyişi anlatılıyor.
Devamını oku ›