Köpek Isırması Tazminatı

Köpek Isırmasında Kim Sorumludur?

Türk Borçlar Kanunu m.67’ye göre bir hayvanın bakımını ve yönetimini sürekli veya geçici olarak üstlenen kişi, hayvanın verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Sorumluluk için hayvanın mülkiyeti değil, fiilî bakım ve yönetim ilişkisi esas alınır.

Bu nedenle köpeğin sahibi kadar, olay anında köpeği gezdiren, ona geçici olarak bakan veya işletmesinde bulunduran kişi de sorumlu tutulabilir. Sorumlu kişinin belirlenmesinde köpeğin kimin gözetiminde olduğu belirleyicidir.

Hayvan bulunduranın sorumluluğu kusura dayanmaz; zarar gören, bulunduranın kusurunu ispat etmek zorunda değildir. Hayvan bulunduran ancak zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz (TBK m.67/2). Tasma, ağızlık, uygun çit ve uyarı levhası gibi önlemler bu ispatta değerlendirilir.

Hangi Zararlar İstenebilir?

Bedensel zararlar özellikle tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır (TBK m.54). Kuduz aşısı, dikiş, estetik müdahale ve fizik tedavi masrafları tedavi giderleri arasında yer alır.

Bedensel bütünlüğü zedelenen kişiye hâkim, olayın özelliklerini göz önünde tutarak uygun bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar verebilir (TBK m.56). Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde zarar görenin yakınları da manevi tazminat isteyebilir.

Özellikle çocukların yüz bölgesinden ısırılması gibi olaylarda kalıcı iz ve psikolojik etkiler, hem maddi hem manevi tazminatın belirlenmesinde önem taşır. Hastane kayıtları, fotoğraflar ve varsa psikolojik destek raporları eksiksiz saklanmalıdır.

Tazminat Hangi Durumlarda İndirilir?

Zarar gören zararı doğuran fiile razı olmuş, zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir (TBK m.52). Köpeği kışkırtmak, uyarıya rağmen yaklaşmak veya kapalı bir alana izinsiz girmek bu kapsamda değerlendirilebilir.

Köpek bir başkası veya başkasına ait bir hayvan tarafından ürkütülmüşse, hayvanı bulunduran zarar görene karşı sorumluluğunu yine taşır; ancak ürküten kişiye rücu hakkı saklıdır (TBK m.67/3).

Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecekse ve hakkaniyet gerektiriyorsa da tazminat indirilebilir (TBK m.52/2). Bu indirim sebepleri, somut olayın tüm koşulları birlikte değerlendirilerek uygulanır.

Sahipsiz Köpek Isırırsa Kime Başvurulur?

Hayvanları Koruma Kanunu m.6’ya göre sahipsiz hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan veya izin verilen hayvan bakımevlerine götürülmesi zorunludur; rehabilite edilen köpekler sahiplendirilinceye kadar bakımevlerinde barındırılır. Sahipsiz hayvanlarla ilgili yerel yönetim yetki ve sorumlulukları yönetmelikle düzenlenir.

Sahipsiz köpek ısırmasında muhatap çoğunlukla ilgili belediyedir ve talep, hizmet kusuruna dayalı olarak idari yargıda ileri sürülür. İdari eylemden zarar gören, dava açmadan önce eylemi öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde idareye başvurmalıdır (İYUK m.13).

İdare başvuruyu reddederse veya 30 gün içinde cevap vermezse, dava süresi içinde tam yargı davası açılabilir (İYUK m.13). Belediyenin sorumluluğunun kapsamı, bölgedeki toplama ve bakım yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediğine göre somut olayda değerlendirilir.

Ceza Boyutu ve Zamanaşımı

Gözetimi altındaki hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişi, 6 aya kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır (TCK m.177). Isırma sonucu yaralanma varsa olay ayrıca yaralama suçları yönünden de değerlendirilebilir.

Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde olaydan itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m.72). Fiil daha uzun ceza zamanaşımı öngören bir suç oluşturuyorsa bu uzun süre uygulanır.

TCK m.177’deki suç için dava zamanaşımı, beş yıldan fazla olmayan hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda öngörülen 8 yıldır (TCK m.66/1-e). Bu nedenle sahipli köpek ısırmalarında ceza zamanaşımının tazminat talebine etkisi ayrıca incelenmelidir.

Adım Adım Ne Yapmalı

1. Tedavi ve kayıt: Hemen sağlık kuruluşuna başvurun; kuduz profilaksisi dahil tüm müdahalelerin raporlarını ve faturalarını saklayın. Yaraların fotoğraflarını çekin.

2. Olayı ve sorumluyu tespit edin: Köpeği kimin gezdirdiğini veya bulundurduğunu, tanıkları ve varsa kamera kayıtlarını belirleyin. Kolluğa veya savcılığa başvuru, olayın resmî kayda geçmesini sağlar.

3. Doğru yola başvurun: Sahipli köpekte tazminat talebi köpeği bulunduran kişiye yöneltilir. Sahipsiz köpekte ise önce ilgili belediyeye yazılı başvuru yapılmalı ve 1 yıllık başvuru süresi kaçırılmamalıdır (İYUK m.13).

Sıkça Sorulan Sorular

Köpeğimi başkası gezdirirken biri ısırılırsa kim sorumlu?

Hayvanın bakım ve yönetimini geçici olarak üstlenen kişi de sorumludur; sorumluluk fiilî gözetime göre belirlenir (TBK m.67).

Köpek sahibinin kusurunu ispatlamam gerekir mi?

Hayır. Köpeği bulunduran, ancak gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur (TBK m.67/2).

Hangi masrafları isteyebilirim?

Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar istenebilir (TBK m.54).

Köpek ısırması için manevi tazminat alınır mı?

Bedensel bütünlüğü zedelenen kişiye hâkim uygun bir manevi tazminat verebilir (TBK m.56).

Köpeği ben kışkırttıysam tazminat alabilir miyim?

Zararın doğmasında etkiniz varsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir (TBK m.52).

Köpek ısırması davası için süre ne kadar?

Zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde olaydan itibaren 10 yıldır; suç için daha uzun ceza zamanaşımı varsa o uygulanır (TBK m.72).

Sokak köpeği ısırırsa belediyeye başvurmak zorunlu mu?

İdari yargıda tam yargı davası açmadan önce 1 yıl içinde idareye başvurmak gerekir (İYUK m.13).

Köpek sahibi cezalandırılır mı?

Hayvanını tehlikeli şekilde serbest bırakan veya kontrolünde ihmal gösteren kişi 6 aya kadar hapis veya adli para cezası alabilir (TCK m.177).

Belediye başvuruma cevap vermezse ne olur?

İdare 30 gün içinde cevap vermezse bu sürenin bitiminden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açılabilir (İYUK m.13).