KVKK m. 11/ğ, kişisel verilerin kanuna aykırı işlenmesi sebebiyle zarara uğrayan ilgili kişiye zararın giderilmesini talep etme hakkı tanır; m. 14/3 uyarınca kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır. Kurula şikâyet yapılmış olması, tazminat davası açılmasına engel değildir.
Veri koruma hukukundaki tazminat, iki katmanda yükselir: KVKK m. 11/ğ, zararın giderilmesini ilgili kişinin hakları arasında sayar; m. 14/3 ise kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkını saklı tutar.
Genel hükümler; haksız fiil sorumluluğu ile kişilik haklarının korunmasına ilişkin kuralları ifade eder: maddi zararın tazmini ve manevi tazminat bu çerçevede istenir.
Sorumluluk kusura dayanır; ancak tedbir alındığının ispatı veri sorumlusunda olduğundan ispat dengesi davacı lehine kurulmuştur.
Maddi zarar; ihlal nedeniyle uğranılan fiili kayıp ve yoksun kalınan kârdır: ele geçirilen kartla yapılan harcamalar, kimlik hırsızlığının doğurduğu masraflar ve iş kaybı örneklerdir.
Manevi zarar ise kişilik değerlerindeki zedelenmedir: özel nitelikli verilerin ifşası, sağlık bilgilerinin açıklanması ve kişinin rızası dışında görüntülerinin yayılması, elem ve ıstırabı aşan ciddi ihlaller olarak manevi tazminatı gerektirir.
Zararın kapsamı, ihlal edilen verinin niteliğiyle doğru orantılıdır; sağlık ve cinsel hayata ilişkin verilerde koruma en üst düzeydedir.
Dava, kural olarak veri sorumlusuna yöneltilir; verilerin veri sorumlusu adına başka biri tarafından işlenmesi hâlinde güvenlik tedbirleri bakımından müşterek sorumluluk söz konusu olduğundan veri işleyen de sorumlu tutulabilir.
İhlali gerçekleştiren üçüncü kişi — örneğin veriyi ele geçiren saldırgan — haksız fiil hükümlerine göre ayrıca sorumludur.
Birden çok sorumlu varsa müteselsil sorumluluk kuralları uygulanır; davacı dilediğine tam zarar için başvurabilir.
Davacı; ihlali, zararı ve illiyet bağını ispatlar. Kurul kararları, veri ihlali bildirimleri, başvuru-cevap yazışmaları ve teknik raporlar en güçlü delillerdir.
Veri sorumlusunun gerekli güvenlik tedbirlerini aldığını gösterememesi, kusurun tespitinde belirleyicidir; tedbir belgelerinin yokluğu davacı lehine değerlendirilir.
İhlal sonrası veri sorumlusunun tutumu — bildirim, özür, telafi — tazminatın takdirinde gözetilir.
Zararın miktarı tam ispatlanamıyorsa hâkim, durumun gereğine göre takdir yetkisini kullanır.
Tazminat davası genel hükümlere tabidir: kişilik hakkına dayalı istemlerde davacının yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olabilir; görev, kural olarak asliye hukuk mahkemesindedir.
Zamanaşımı, haksız fiil hükümlerine göre işler; sürekli ihlallerde son ihlal anı önem taşır. Kurul sürecinin yürütülmesi zamanaşımını durdurmaz; iki yol paralel planlanmalıdır.
Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti, haksız çıkan tarafa yükletilir.
Önce veri sorumlusuna başvuru yapılmalı ve cevap alınmalıdır; bu yazışmalar hem ihlalin ikrarını hem kusuru belgeleyebilir.
Kurula şikâyet, ihlalin idari makam kararıyla tespitini sağlar; Kurulun ihlal tespiti, tazminat davasında güçlü delil oluşturur ancak dava için ön şart değildir.
Ceza boyutu varsa — verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi, kaydedilmesi — savcılık şikâyeti sonucu alınacak mahkûmiyet, hukuk davasını besler.
Evet; zarara uğrayan ilgili kişi maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır.
Evet; Kurul süreci tazminat davasının ön şartı değildir. Ancak Kurulun ihlal tespiti davada güçlü delildir.
Veri sorumlusuna; güvenlik tedbirleri yönünden veri işleyene ve ihlali gerçekleştiren üçüncü kişiye de yöneltilebilir.
Kişilik haklarını zedeleyen ihlallerde; özel nitelikli verilerin ifşası ve rıza dışı görüntü paylaşımı tipik örneklerdir.
Davacı ihlali, zararı ve illiyet bağını ispatlar; güvenlik tedbirlerinin alındığını ispat ise veri sorumlusuna düşer.
KVKK başvuruları, Kurul şikâyetleri ve tazminat süreçlerinde hukuki destek için bize ulaşın.