Kardeşler Mirasçı Olur mu?

Kardeşler Hangi Zümrede Yer Alır?

Türk mirasçılık sisteminde birinci zümre mirasbırakanın altsoyudur; çocuklar eşit olarak mirasçı olur (TMK m.495). Kardeşler bu zümrede değil, anne ve babanın oluşturduğu ikinci zümrede yer alır.

Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları ana ve babasıdır ve bunlar eşit olarak mirasçıdır (TMK m.496). Kardeşler, doğrudan değil, anne veya babanın yerine geçerek mirasa katılır.

Zümre sisteminde önceki zümrede bir mirasçı varsa sonraki zümre mirasçı olamaz. Bu nedenle ölenin tek bir çocuğu veya torunu bile varsa kardeşler mirastan pay alamaz.

Kardeşler Ne Zaman Mirasçı Olur?

Mirasbırakandan önce ölmüş olan anne ve babanın yerini her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır (TMK m.496/2). Ölen kişinin kardeşleri, ölmüş ebeveynin altsoyu olarak onun payını paylaşır.

Örneğin çocuğu olmayan ve evli olmayan bir kişi öldüğünde annesi sağ, babası ölmüşse, mirasın yarısı anneye, diğer yarısı babanın altsoyu olan kardeşlere kalır. Anne ve baba sağsa kardeşler mirasçı olmaz.

Kardeş de mirasbırakandan önce ölmüşse onun payı kendi çocuklarına, yani yeğenlere geçer (TMK m.496/2). Bir tarafta hiç mirasçı yoksa bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır (TMK m.496/3).

Sağ Kalan Eş Varsa Kardeşlere Ne Kalır?

Sağ kalan eş, ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olursa mirasın yarısını alır (TMK m.499/2). Kalan yarı, anne-baba ve onların yerine geçen kardeşler arasında paylaşılır.

Buna göre çocuğu olmayan, anne ve babası da önceden ölmüş evli bir kişinin mirasının yarısı eşine, diğer yarısı kardeşlerine kalır. İki kardeş varsa her biri mirasın dörtte birini alır.

İkinci zümrede hiç mirasçı yoksa eş, büyük ana-baba zümresiyle birlikte mirasın dörtte üçünü alır; onlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır (TMK m.499/3). Mirasçı bırakmadan ölen kişinin mirası ise Devlete geçer (TMK m.501).

Üvey Kardeş ve Yarım Kardeş Mirasçı Olur mu?

Kardeşlerin mirasçılığı, anne veya babanın payına halefiyet yoluyla gerçekleştiğinden, yalnız ortak ebeveynin payından pay alınır (TMK m.496/2). Anne bir baba ayrı kardeş, sadece annenin payına düşen kısımdan pay alır.

Buna karşılık öz kardeşler hem annenin hem babanın payından pay alır. Bu nedenle aynı mirasta öz kardeşin payı, yarım kardeşin payının iki katı olabilir.

Hiçbir kan bağı bulunmayan, yalnızca ebeveynlerin evlenmesiyle aynı aileye giren “üvey” kardeşler, yasal mirasçı değildir. Bu kişiler ancak vasiyetname veya miras sözleşmesiyle mirastan pay alabilir.

Kardeşlerin Saklı Payı Var mı?

Kardeşlerin saklı payını düzenleyen hüküm 2007 yılında yürürlükten kaldırılmıştır (TMK m.506/3 mülga). Bugün saklı paylı mirasçılar altsoy, anne-baba ve sağ kalan eştir (TMK m.506).

Mirasçı olarak altsoyu, ana ve babası veya eşi bulunmayan mirasbırakan, mirasının tamamında tasarruf edebilir (TMK m.505/2). Dolayısıyla kardeşleri dışında mirasçısı olmayan kişi, tüm malvarlığını vasiyetle başkasına bırakabilir.

Kardeşler, vasiyetname nedeniyle mirastan hiç pay alamasalar bile saklı payları olmadığı için tenkis davası açamaz. Ancak vasiyetnamenin kendisi ehliyetsizlik veya şekil eksikliği gibi sebeplerle sakatsa iptal davası açabilirler.

Pratik Örneklerle Kardeş Payı

Örnek 1: Evli, çocuksuz, anne ve babası önceden ölmüş kişinin iki öz kardeşi varsa, mirasın 1/2’si eşe, kalan yarı kardeşlere eşit olarak kalır (TMK m.499). Her kardeşin payı 1/4’tür.

Örnek 2: Bekâr ve çocuksuz kişinin annesi sağ, babası önceden ölmüş ve babasının başka bir evlilikten bir çocuğu varsa, mirasın yarısı anneye, babanın payı olan diğer yarı ise öz kardeşle baba bir yarım kardeş arasında eşit paylaşılır.

Örnek 3: Bekâr ve çocuksuz kişi tüm malvarlığını vasiyetname ile bir vakfa bırakmışsa ve anne-babası önceden ölmüşse, kardeşler saklı payları olmadığı için tenkis isteyemez (TMK m.505-506). Mirasçılık belgesi için sulh mahkemesine veya notere başvurulabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kardeşler mirasçı olur mu?

Ölenin altsoyu yoksa ve anne veya babası ondan önce ölmüşse, o ebeveynin payına kardeşler mirasçı olur (TMK m.496).

Anne ve baba sağken kardeşler mirasçı olur mu?

Hayır. Anne ve baba sağsa miras onlar arasında eşit paylaşılır; kardeşlere pay düşmez (TMK m.496).

Eş ve kardeşler birlikte mirasçı olursa paylar nasıldır?

Eş mirasın 1/2’sini alır, kalan yarı ana-baba zümresine yani kardeşlere kalır (TMK m.499).

Ölenin çocuğu varsa kardeşler pay alır mı?

Hayır. Altsoy birinci zümredir ve varlığı kardeşlerin mirasçılığını engeller (TMK m.495).

Kardeşlerin saklı payı var mı?

Hayır. Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında kaldırılmıştır (TMK m.506).

Yarım kardeş mirastan pay alır mı?

Evet, ancak yalnız ortak ebeveynin payından pay alır (TMK m.496/2).

Ölen kardeşin payı kime geçer?

Mirasbırakandan önce ölen kardeşin payı kendi altsoyuna, yani yeğenlere geçer (TMK m.496/2).

Kardeşimi vasiyetle mirastan çıkarabilir miyim?

Altsoyunuz, anne-babanız veya eşiniz yoksa tüm mirasınızda tasarruf edebilirsiniz (TMK m.505/2).

Hiç mirasçı yoksa miras kime kalır?

Mirasçı bırakmadan ölen kişinin mirası Devlete geçer (TMK m.501).