Kambiyo Takibinde Takibin Durdurulması ve Teminat

Kambiyo Takibinde İtiraz Neden Takibi Durdurmaz?

Genel haciz yolunun aksine, kambiyo senedine dayalı takipte borca itiraz satıştan başka icra takip işlemlerini durdurmaz (İİK m.169). Borçlu itirazını ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde icra dairesine değil, dilekçeyle icra mahkemesine bildirir (İİK m.168).

Bu, kambiyo takibinin hızlı tahsil amacından kaynaklanır: alacaklı itiraza rağmen haciz işlemlerine devam edebilir; yalnızca haczedilen malın satışı itiraz sonuçlanana kadar yapılamaz.

İmzaya itiraz için de kural aynıdır. Borçlunun senetteki imzanın kendisine ait olmadığı yolundaki itirazı da satış dışındaki işlemleri durdurmaz (İİK m.170).

İcra Mahkemesi Takibi Ne Zaman Geçici Olarak Durdurur?

İcra mahkemesi, itiraz dilekçesine eklenen belgelerden borcun ödendiğine veya ertelendiğine, senedin metninden zamanaşımına uğradığına, borçlunun borçlu olmadığına ya da icra dairesinin yetkisiz olduğuna kanaat getirirse, esas hakkındaki kararına kadar takibin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir (İİK m.169/a).

Mahkeme itiraz sebeplerini incelemek için tarafları en geç 30 gün içinde duruşmaya çağırır. İtiraz, borcun olmadığının veya ödendiğinin resmi ya da imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispatı hâlinde kabul edilir (İİK m.169/a).

Takip geçici olarak durdurulmuş ve itiraz sonunda reddedilmişse, alacaklının talebiyle borçlu takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilir (İİK m.169/a). Bu nedenle durdurma talebi yalnız güçlü belgelerle yapılmalıdır.

İmzaya İtirazda Takibin Durdurulması

İcra mahkemesi, imzaya itirazı dilekçe ve eklerine göre ciddi bulursa, alacaklıya tebliğe gerek görmeden evrak üzerinde takibin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir (İİK m.170).

İnkâr edilen imzanın borçluya ait olduğu anlaşılır ve takip bu şekilde durdurulmuşsa, borçlu takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere inkâr tazminatına ve yüzde onu oranında para cezasına mahkûm edilir (İİK m.170).

İmzanın borçluya ait olmadığı anlaşılırsa itiraz kabul edilir ve takip durur. Kötü niyetli veya ağır kusurlu alacaklı da yüzde yirmiden az olmamak üzere tazminata ve yüzde on para cezasına mahkûm edilebilir (İİK m.170).

Menfi Tespit Davasında Yüzde 15 Teminat

Borçlu, takipten önce menfi tespit davası açarsa mahkeme, alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında icra takibinin durdurulmasına ihtiyati tedbir kararı verebilir (İİK m.72).

Takipten sonra açılan menfi tespit davasında ise takibin durdurulmasına karar verilemez. Borçlu ancak yine en az yüzde 15 teminat göstererek icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesini isteyebilir (İİK m.72).

Dava alacaklı lehine sonuçlanırsa tedbir kalkar ve alacaklının gecikme zararı teminattan karşılanır; bu zarar yüzde yirmiden aşağı belirlenemez (İİK m.72).

İtiraz Reddedilirse İstinafta Teminat

İtirazın reddi kararına karşı istinafa başvurulması hiçbir icra işlemini durdurmaz; borçlu ancak İİK m.33/3 uyarınca alacağı karşılayacak teminat gösterirse icra durur (İİK m.169/a).

Teminat olarak nakit, icra mahkemesince kabul edilecek taşınır veya taşınmaz rehni, esham veya tahvilat ya da muteber bir banka kefaleti gösterilebilir. Borçlunun yeterli malı zaten haczedilmişse ayrıca teminat gerekmez (İİK m.33).

İtirazın kabulü kararıyla takip durur; alacaklının genel hükümlere göre dava açma hakkı saklıdır (İİK m.169/a).

Dikkat Edilecek Noktalar

Kambiyo takibinde süre 5 gündür ve itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır. Senedin kambiyo senedi niteliği taşımadığı iddiası da aynı sürede şikâyet yoluyla ileri sürülür (İİK m.168).

Geçici durdurma talebini dilekçede ayrıca ve açıkça isteyin; ödeme makbuzu, ibraname veya ertelemeyi gösteren yazılı belgeleri dilekçeye ekleyin. Belgesiz durdurma talebi reddedilebilir ve tazminat riski doğurabilir.

Takip devam ederken hacizlerin kaldırılması için menfi tespit davası ve teminatlı tedbir seçeneğini ayrıca değerlendirin; iki yolun şartları ve sonuçları farklıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kambiyo takibinde itiraz süresi kaç gündür?

Borca ve imzaya itiraz ile şikâyet, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde icra mahkemesine yapılır (İİK m.168).

Senede itiraz edince haciz durur mu?

Hayır. İtiraz satış dışındaki takip işlemlerini durdurmaz; takibin durması için icra mahkemesinin geçici durdurma kararı gerekir (İİK m.169).

Takibin geçici durdurulması için teminat gerekir mi?

İcra mahkemesinin İİK m.169/a ve m.170 uyarınca verdiği geçici durdurma kararı kanunda teminata bağlanmamıştır; ancak itiraz reddedilirse tazminat riski vardır.

Menfi tespit davasında teminat oranı nedir?

Takipten önce açılan davada takibin durdurulması, alacağın en az yüzde 15’i oranında teminata bağlıdır (İİK m.72).

Takipten sonra menfi tespit davası açarsam takip durur mu?

Hayır. Takipten sonra açılan davada takip durdurulamaz; yalnız en az yüzde 15 teminatla paranın alacaklıya ödenmemesi istenebilir (İİK m.72).

İmzaya haksız itiraz edersem ne olur?

Takip durdurulmuş ve imza size ait çıkmışsa en az yüzde 20 inkâr tazminatı ve yüzde 10 para cezası uygulanır (İİK m.170).

İcra mahkemesi duruşmayı ne zaman yapar?

Tarafları en geç 30 gün içinde duruşmaya çağırır (İİK m.169/a).

İtirazım reddedildi, istinaf takibi durdurur mu?

Durdurmaz; alacağı karşılayacak teminat gösterilirse icra durur (İİK m.169/a, m.33).

Takip durduysa alacaklı ne yapabilir?

İtirazın kabulüne rağmen alacaklının genel hükümlere göre dava açma hakkı saklıdır (İİK m.169/a).