Israrlı Takip Suçu

Israrlı Takip Suçu Hangi Davranışlarla Oluşur?

TCK m.123/A/1 uyarınca ısrarlı bir şekilde fiziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimsede ciddi huzursuzluk veya kendisinin ya da yakınının güvenliğinden endişe oluşturan faile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.

Suçun iki temel unsuru öne çıkar: davranışın ısrarlı olması ve mağdurda ciddi bir huzursuzluk ya da güvenlik endişesi yaratması. Tek seferlik bir mesaj veya rastlantısal karşılaşma kural olarak bu suçu oluşturmaz; tekrar eden ve mağdurun iradesine rağmen süren bir davranış örüntüsü aranır.

Temas kurma girişiminin araçları geniş tutulmuştur. Sürekli arama ve mesaj, sosyal medya hesaplarından sürekli ileti gönderme, sahte hesaplar açma veya ortak tanıdıklar aracılığıyla mağdura ulaşmaya çalışma, kanundaki “üçüncü kişileri kullanarak” ve “bilişim sistemleri” ifadeleri kapsamında değerlendirilebilir.

Hangi Hâllerde Ceza Artar?

TCK m.123/A/2, suçun belirli koşullarda işlenmesi hâlinde cezayı bir yıldan üç yıla kadar hapis olarak belirler. Kanun bu nitelikli hâlleri üç bent hâlinde sayar.

Birinci grup, mağdurun kimliğine ilişkindir: suçun çocuğa ya da hakkında ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi. İkinci grup, sonucun ağırlığına ilişkindir: takip nedeniyle mağdurun okulunu, iş yerini veya konutunu değiştirmek ya da okulunu veya işini bırakmak zorunda kalması.

Üçüncü grup ise failin önceden uyarılmış olmasına bağlanmıştır: hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbiri verilmiş kişinin bu suçu işlemesi. Bu nedenle mağdurun koruma tedbiri almış olması, sonraki ihlallerde cezai sonucu da ağırlaştırır.

Şikâyet Zorunlu mu, Süre Ne Kadar?

Israrlı takip suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır (TCK m.123/A/3). Şikâyet hakkı, fiili ve failin kim olduğunu öğrenme tarihinden itibaren altı ay içinde kullanılmalıdır (TCK m.73/1-2).

Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılabilir. Israrlı takip çoğu zaman bir süreye yayılan eylemlerden oluştuğu için, şikâyet dilekçesinde olayların tarihleri, kullanılan hesaplar ve telefon numaraları kronolojik olarak gösterilmelidir.

Şikâyete bağlı suçlarda mağdurun şikâyetten vazgeçmesi, kural olarak davayı düşürür (TCK m.73/4). Vazgeçme kararı, olası tekrarlar göz önünde tutularak dikkatle verilmelidir.

Israrlı Takipte Uzlaşma Yapılır mı?

Hayır. CMK m.253/3, soruşturulması şikâyete bağlı olsa bile ısrarlı takip suçunda (TCK m.123/A) uzlaştırma yoluna gidilemeyeceğini açıkça düzenler.

Bu kural, diğer birçok şikâyete bağlı suçtan önemli bir farktır. Şikâyete bağlı suçlarda dosya kural olarak uzlaştırma bürosuna gönderilirken ısrarlı takip dosyası doğrudan soruşturma aşamasında ilerler.

Uzlaşma yasağı, mağdurun failla karşı karşıya getirilmesini önleme amacı taşır. Ancak şikâyetten vazgeçme imkânı ortadan kalkmış değildir; vazgeçme ayrı bir kurumdur ve TCK m.73 çerçevesinde sonuç doğurur.

Mağdur Hangi Koruma Tedbirlerini İsteyebilir?

Ceza soruşturmasından bağımsız olarak mağdur, 6284 sayılı Kanun m.5 kapsamında hâkimden failin konuta, okula ve iş yerine yaklaşmaması ve iletişim araçlarıyla rahatsız etmemesi gibi önleyici tedbirler isteyebilir.

Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilir; şiddet tehlikesi sürüyorsa uzatılabilir. Koruyucu tedbir için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz (6284 sayılı Kanun m.8).

Tedbir kararına aykırı davranan kişi hakkında üç günden on güne kadar zorlama hapsine, her tekrarında on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsine karar verilir; toplam süre altı ayı geçemez (6284 sayılı Kanun m.13).

Israrlı Takibe Maruz Kalan Ne Yapmalı?

İlk adım delilleri korumaktır. Mesajların, arama kayıtlarının ve sosyal medya iletilerinin tarihli ekran görüntülerini alın; hesap adlarını ve bağlantılarını not edin. Fiziken takip varsa tarih, saat, yer ve tanıkları içeren kısa bir olay günlüğü tutun.

Güvenlik endişesi varsa ceza şikâyetini beklemeden kolluğa veya aile mahkemesine başvurarak 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir isteyin. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bazı tedbirler kolluk amirince de alınabilir (6284 sayılı Kanun m.5/2).

Sık yapılan hata, failla “son bir kez konuşarak” sorunu çözmeye çalışmak ya da mesajları silmektir. Delillerin kaybolması ısrarın ispatını zorlaştırır; altı aylık şikâyet süresinin de kaçırılmaması gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Israrlı takip suçunun cezası nedir?

Temel hâlde altı aydan iki yıla kadar, nitelikli hâllerde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıdır (TCK m.123/A).

Israrlı takip şikâyete bağlı mı?

Evet, soruşturma ve kovuşturma şikâyete bağlıdır (TCK m.123/A/3).

Israrlı takipte şikâyet süresi kaç ay?

Fiil ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı aydır (TCK m.73).

Sosyal medyadan sürekli mesaj atmak ısrarlı takip sayılır mı?

Israrlı şekilde bilişim sistemleri üzerinden temas kurmaya çalışmak ve ciddi huzursuzluk yaratmak suçun unsurlarındandır; somut olayda ısrar ve etki değerlendirilir.

Israrlı takip suçunda uzlaşma var mı?

Hayır, CMK m.253/3 uyarınca ısrarlı takip suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez.

Eski eşin takibi daha ağır mı cezalandırılır?

Evet. Boşandığı veya ayrılık kararı verilen eşe karşı işlenmesi nitelikli hâldir; ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir.

Uzaklaştırma kararı kaç ay için verilir?

6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirler ilk defasında en çok altı ay için verilir; gerekirse uzatılabilir (m.8).

Tedbir kararını ihlal edene ne olur?

Üç günden on güne, tekrarında on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsi uygulanır (6284 sayılı Kanun m.13).

İş yerini değiştirmek zorunda kaldım, cezaya etkisi var mı?

Mağdurun iş yerini, okulunu veya konutunu değiştirmesine ya da işini bırakmasına neden olunması cezayı artıran nitelikli hâldir (TCK m.123/A/2-b).