İnternette Karalama ve İçerik Kaldırma

İnternetteki Yorum Ne Zaman Hukuka Aykırıdır?

TMK m.24 uyarınca kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.

Bu nedenle olumsuz bir ürün veya hizmet yorumu tek başına karalama değildir. Gerçeğe dayanan, konuyla ilgili ve ölçülü eleştiri ifade özgürlüğü kapsamında korunur; gerçek dışı olgu isnadı, hakaret içeren ifadeler veya kişiyi aşağılayan paylaşımlar ise hukuka aykırılık oluşturabilir.

Yargı uygulamasında gerçeklik, kamu yararı, konuyla ilgi ve ifade biçiminde ölçülülük birlikte değerlendirilir. Değerlendirme her somut paylaşımda ayrı yapılır ve bu nedenle içeriğin tam metni ile bağlamı önem taşır.

Hukuk Yoluyla İçerik Nasıl Kaldırılır?

TMK m.25 uyarınca davacı, hâkimden saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini ve sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir; düzeltmenin veya kararın yayımlanmasını da talep edebilir.

Dava beklenirken zarar büyüyecekse HMK m.389 uyarınca gecikme sebebiyle ciddi bir zarar doğacağından endişe edilen hâllerde ihtiyati tedbir kararı istenebilir. İçeriğin geçici olarak kaldırılması veya erişime kapatılması bu yolla talep edilebilir.

Kişilik hakkının korunması davası, davacının kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (TMK m.25/5). Bu, internet yayınlarında faili başka şehirde olan mağdur için önemli bir kolaylıktır.

5651 Sayılı Kanun Hâlâ Uygulanıyor mu?

Resmî konsolide metne göre 5651 sayılı Kanun m.9, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli, E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bu madde, kişilik hakkı ihlali iddiasıyla sulh ceza hâkiminden içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi istenmesine dayanak oluyordu.

Konsolide metinde bu maddenin yerine kişilik hakkı ihlaline özgü yeni bir erişim engelleme hükmü yer almamaktadır. Bu nedenle bu tür içeriklerde başvurulacak başlıca yol, TMK m.24-25 ve HMK m.389 çerçevesinde hukuk mahkemesine başvurudur; yeni bir yasal düzenleme yapılıp yapılmadığı başvuru anında kontrol edilmelidir.

Buna karşılık m.9/A yürürlüktedir: içerik özel hayatın gizliliğini ihlal ediyorsa kişi doğrudan Başkanlığa başvurabilir, erişim sağlayıcılar talebi en geç dört saat içinde yerine getirir; talep yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkimine sunulur ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar verir.

Karalayan Kişiden Tazminat İstenebilir mi?

TBK m.58 uyarınca kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, manevi zararına karşılık manevi tazminat isteyebilir. Hâkim ayrıca saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir.

Karalama nedeniyle iş kaybı, müşteri kaybı gibi somut bir zarar doğmuşsa maddi tazminat da istenebilir; TMK m.25/3 ayrıca hukuka aykırı saldırıyla elde edilen kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre verilmesini isteme hakkını saklı tutar.

Tazminat miktarı; paylaşımın erişim sayısı, yayılma süresi, ifadenin ağırlığı ve tarafların durumu dikkate alınarak takdir edilir. Bu nedenle içeriğin görüntülenme ve paylaşım sayılarını gösteren kayıtlar da delil olarak saklanmalıdır.

Karalama Hakaret Suçu Oluşturur mu?

TCK m.125 uyarınca bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle saldıran kişi cezalandırılır; hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir oranında artırılır.

Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâller dışında hakaret suçunun soruşturulması şikâyete bağlıdır (TCK m.131). Şikâyet, fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.

Hakaret suçu bakımından şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/2). Eski tarihli paylaşımlarda bu üst sınır ayrıca kontrol edilmelidir.

Adım Adım Ne Yapmalı?

Önce delili sabitleyin: paylaşımın tam adresini (URL), tarih ve saat bilgisiyle ekran görüntüsünü ve mümkünse noter veya e-tespit yoluyla içeriği kayıt altına alın. İçerik silinse bile bu kayıtlar dava ve şikâyette kullanılabilir.

Platformun kendi bildirim mekanizmasını kullanın ve yazışmaları saklayın. İçerik özel hayatınızı ihlal ediyorsa 5651 sayılı Kanun m.9/A uyarınca doğrudan başvuru yolunu değerlendirin.

Hakaret varsa altı aylık şikâyet süresini kaçırmayın; kişilik hakkı ihlali için ihtiyati tedbir talepli dava ve manevi tazminat seçeneklerini birlikte planlayın. Karşı cevap yazarken sizin ifadelerinizin de hukuka aykırı olmamasına dikkat edin.

Sıkça Sorulan Sorular

Olumsuz bir müşteri yorumu karalama sayılır mı?

Her olumsuz yorum değil; gerçeğe dayanan ve ölçülü eleştiri korunur. Gerçek dışı isnat veya hakaret içeren ifadeler hukuka aykırı olabilir (TMK m.24).

İçeriği mahkeme kararıyla kaldırtabilir miyim?

Evet. Sürmekte olan saldırıya son verilmesini isteyebilir, dava sırasında ihtiyati tedbir talep edebilirsiniz (TMK m.25, HMK m.389).

Sulh ceza hâkimliğinden kişilik hakkı nedeniyle erişim engeli istenebilir mi?

Bu yolun dayanağı olan 5651 sayılı Kanun m.9, AYM kararıyla iptal edilmiştir; güncel durum başvuru anında kontrol edilmelidir.

Özel fotoğraflarım paylaşıldı, en hızlı yol nedir?

Özel hayatın gizliliği ihlalinde doğrudan başvuru yapılabilir; erişim sağlayıcı en geç dört saat içinde engeller (5651 sayılı Kanun m.9/A).

Karalama davasını hangi şehirde açarım?

Kendi yerleşim yerinizde veya davalının yerleşim yerinde (TMK m.25/5).

Manevi tazminat isteyebilir miyim?

Evet. Kişilik hakkı zedelenen kişi manevi tazminat isteyebilir (TBK m.58).

Hakaret şikâyeti için ne kadar sürem var?

Fiil ve faili öğrendiğiniz günden itibaren altı ay; her hâlde fiilden itibaren iki yıl (TCK m.73).

İnternette hakaret daha ağır mı cezalandırılır?

Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir oranında artırılır (TCK m.125/4).

Kamu görevlisine internetten hakarette şikâyet gerekir mi?

Hayır. Görevinden dolayı kamu görevlisine hakaret şikâyete bağlı değildir (TCK m.131).