Akıl hastalığına tutulan hükümlünün cezasının infazı geriye bırakılır ve hükümlü iyileşinceye kadar koruma ve tedavi altına alınır; bu sürelerin cezaevinde geçtiği kabul edilir. Diğer hastalıklarda infaz resmî sağlık kuruluşlarının mahkûmlara ayrılan bölümlerinde sürdürülür; ancak infaz hükümlünün hayatı için kesin bir tehlike oluşturuyorsa iyileşinceye kadar geri bırakılır. Kasten işlenen suçlarda üç, taksirli suçlarda beş yıl veya daha az hapis cezalarında ise istem üzerine erteleme mümkündür.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 16. maddesine göre akıl hastalığına tutulan hükümlünün cezasının infazı geriye bırakılır ve hükümlü, iyileşinceye kadar Türk Ceza Kanunu'nun 57. maddesinde belirtilen sağlık kurumunda koruma ve tedavi altına alınır. Sağlık kurumunda geçen süreler cezaevinde geçmiş sayılır.
Diğer hastalıklarda cezanın infazına resmî sağlık kuruluşlarının mahkûmlara ayrılan bölümlerinde devam olunur. Bu durumda bile hapis cezasının infazı mahkûmun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa, infaz iyileşinceye kadar geri bırakılır.
Maddenin altıncı fıkrasına göre, maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkûmun cezasının infazı iyileşinceye kadar geri bırakılabilir.
Bu hükümde iki ölçüt birlikte aranır: kurum koşullarında yaşamını yalnız sürdürememe ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmama. Değerlendirme, sağlık raporu ile birlikte hükümlünün durumu bir bütün olarak gözetilerek yapılır.
Geri bırakma kararı, Adlî Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adlî Tıp Kurumunca onaylanan rapor üzerine, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığınca verilir.
Karar, mahkûmun tabi olacağı yükümlülükler belirtilmek suretiyle kendisine ve yasal temsilcisine tebliğ edilir. Mahkûmun sağlık durumu, raporda belirtilen sürelere, bir süre bulunmadığı takdirde birer yıllık dönemlere göre yeniden incelettirilir. Yükümlülüklere aykırı hareket hâlinde geri bırakma kararı kaldırılır; bu karara karşı infaz hâkimliğine başvurulabilir.
Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına göre hapis cezasının infazı, gebe olan veya doğurduğu tarihten itibaren bir yıl altı ay geçmemiş bulunan kadınlar hakkında geri bırakılır. Çocuk ölmüş veya anasından başka birine verilmiş olursa, doğumdan itibaren iki ay geçince ceza infaz olunur.
Kapalı ceza infaz kurumuna girdikten sonra gebe kalanlardan koşullu salıverilmesine altı yıldan fazla süre kalanlar ile eylem ve tutumları nedeniyle tehlikeli sayılanlar hakkında bu hüküm uygulanmaz; cezanın ilgili kısmı kurumlarda kendileri için düzenlenen uygun yerlerde infaz olunur.
Kanunun 17. maddesine göre kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle işlenen suçlarda ise beş yıl veya daha az süreli hapis cezalarının infazı, çağrı üzerine gelen hükümlünün istemi üzerine Cumhuriyet başsavcılığınca ertelenebilir. Erteleme, her defasında bir yılı geçmemek üzere en fazla iki kez uygulanabilir.
Yükseköğrenimin bitirilmesi, yakınların ölümü veya sürekli hastalığı nedeniyle ailenin ticari faaliyetinin ya da tarım topraklarının işlenmesinin imkânsız hâle gelmesi, hükümlünün hastalığının sürekli tedavi gerektirmesi gibi zorunlu ve çok ivedi hâllerde bir yılı geçmeyen sürelerle infaza ara verilebilir; bu ara verme iki defadan fazla olamaz. Terör suçları, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulananlar ile disiplin veya tazyik hapsi hakkında bu madde uygulanmaz.
Kanunun 16/A maddesine göre, infazına başlanmış olsa bile toplam on yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkûm olan kadın hükümlünün, engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç olan veya ağır hastalığa maruz kalan on sekiz yaşını doldurmamış çocuğunun bulunması ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağının değerlendirilmesi hâlinde infaz bir yıla kadar ertelenebilir.
Erteleme süresi her defasında altı ayı geçmemek üzere en çok dört kez uzatılabilir ve bu süre içinde zamanaşımı işlemez. Hükümlü, belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek, belirlenen yerlere düzenli başvurmak veya güvence yatırmak yükümlülüklerinden en az birine tabi tutulur; ayrıca yurt dışına çıkamama yükümlülüğü konulur.
Talep, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Hastalık nedeniyle geri bırakma kararı da aynı başsavcılıkça verilir.
Adlî Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adlî Tıp Kurumunca onaylanan rapor esas alınır.
Yükümlülüklere aykırılık nedeniyle geri bırakma kararının kaldırılması hâlinde infaz hâkimliğine başvurulabilir. Talebin reddi hâlinde de aynı yola gidilebilir.
Çocuğun hastalığı nedeniyle ertelemede kanun, erteleme süresi içinde zamanaşımının işlemeyeceğini açıkça düzenlemiştir.
Hayır. Terör suçları, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulananlar ile disiplin veya tazyik hapsinde 17. madde uygulanmaz.
Şüpheli, sanık, mağdur veya katılan sıfatıyla yürüyen soruşturma ve davalarda savunma hazırlığı, dilekçe düzenlenmesi, delil talepleri ve kanun yolu başvuruları konusunda büromuzdan hukuki destek alabilirsiniz.