Dava Dilekçesinde Eksiklik ve Tamamlama

Dava Dilekçesinde Neler Bulunmalı?

HMK m.119/1, dava dilekçesinde bulunması gereken 10 unsuru sayar: mahkemenin adı; davacı ve davalının adı, soyadı ve adresleri; davacının T.C. kimlik numarası; varsa kanuni temsilci ve vekil bilgileri; davanın konusu ve malvarlığı davalarında değeri; vakıaların açık özetleri; her vakıanın hangi delille ispat edileceği; hukuki sebepler; açık talep sonucu ve imza.

Dava, dilekçenin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır ve dilekçeye davalı sayısı kadar örnek eklenir (HMK m.118). Bu nedenle eksik bir dilekçe de kayıt anında davayı açar; eksikliğin sonucu sonradan ortaya çıkar.

Dilekçede gösterilen ve davacının elinde bulunan belgeler de dilekçeye eklenmeli, başka yerlerden getirtilecek belgeler için bunların bulunmasını sağlayacak açıklama yapılmalıdır (HMK m.121).

Hangi Eksiklikler İçin 1 Haftalık Süre Verilir?

HMK m.119/2 uyarınca birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışındaki unsurlar eksikse hâkim bir haftalık kesin süre verir. Bu kapsamda tarafların ad ve adresleri, davacının T.C. kimlik numarası, temsilci ve vekil bilgileri, talep sonucu ve imza yer alır.

Süre kesin olduğu için uzatılamaz. Bir hafta içinde eksiklik tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (HMK m.119/2). Bu sonuç, özellikle hak düşürücü süreye tabi davalarda telafisi güç kayıplara yol açabilir.

Uygulamada en sık rastlanan eksiklikler davalının adresinin yazılmaması, talep sonucunun belirsiz bırakılması ve dilekçenin imzasız verilmesidir. UYAP üzerinden gönderilen dilekçelerde elektronik imza bu unsuru karşılar.

Hangi Unsurlar İçin Süre Verilmez?

Kanun; mahkemenin adı, dava konusu ve değeri, vakıalar, deliller ve hukuki sebepler için m.119/2’deki bir haftalık tamamlama mekanizmasını öngörmez. Bu unsurların eksikliği dava açılmamış sayılma sonucunu doğurmaz; ancak etkisi davanın esasına yansır.

Vakıaların ve delillerin eksik gösterilmesi, davacının iddiasını ispat edememesine yol açabilir. Hukuki sebeplerin yazılmaması ise tek başına davayı sonuçsuz bırakmaz; çünkü hâkim hukuku kendiliğinden uygular. Yine de dilekçede dayanılan kanun maddelerinin gösterilmesi yararlıdır.

Dilekçe aşamasında eksik bırakılan vakıa ve talepler, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle serbestçe genişletilebilir veya değiştirilebilir; dilekçeler karşılıklı verildikten sonra ise bu imkân kapanır (HMK m.141/1).

Gider Avansı Eksikse Ne Olur?

HMK m.120/1 uyarınca davacı, yargılama harçları ile Adalet Bakanlığınca her yıl belirlenen gider avansı tarifesindeki tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Avansın yeterli olmadığı dava sırasında anlaşılırsa, mahkemece davacıya eksikliğin tamamlanması için iki haftalık kesin süre verilir (HMK m.120/2). Tarafların ikamesini istediği deliller için belirlenen delil avansına ilişkin hükümler ayrıca saklıdır (m.120/3).

Gider avansı yatırılmaması uygulamada dava şartı eksikliği olarak değerlendirilir ve süre içinde tamamlanmazsa davanın usulden reddine yol açabilir. Kesin sürenin son gününü takvime işlemek ve ödemeyi belgelemek önemlidir.

Dava Şartı Noksanlığı ve Islah

HMK m.115 uyarınca mahkeme dava şartlarını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Noksanlık giderilebilir nitelikteyse tamamlanması için kesin süre verilir; süre içinde giderilmezse dava usulden reddedilir (m.115/2).

Esasa girilmeden önce fark edilmeyen ve taraflarca ileri sürülmeyen bir dava şartı noksanlığı hüküm anında giderilmişse, başlangıçtaki noksanlık nedeniyle dava usulden reddedilemez (m.115/3).

Dilekçe aşamasındaki hatalar için son çare ıslahtır: taraflardan her biri usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir; ancak aynı davada yalnızca bir kez ıslah yoluna başvurulabilir (HMK m.176).

Pratik Kontrol Listesi: Dilekçeyi Vermeden Önce

Kimlik ve adres: Davacının T.C. kimlik numarası, tarafların güncel adresleri ve vekil bilgileri eksiksiz mi? Bu unsurların eksikliği bir haftalık kesin süreye ve dava açılmamış sayılma riskine yol açar (HMK m.119/2).

Talep sonucu: Mahkemeden ne istendiği açık, ölçülebilir ve tek anlamlı mı? Belirsiz talep sonucu hem kesin süre verilmesine hem de ileride hüküm kurulmasında sorunlara neden olur.

Deliller ve masraflar: Her vakıanın karşısına delil yazıldı mı, elde bulunan belgeler eklendi mi (HMK m.121)? Harç ve gider avansı tam yatırıldı mı (HMK m.120)? Kesin sürelerin kaçırılması çoğu zaman yeniden dava açma maliyeti doğurur.

Sıkça Sorulan Sorular

Dava dilekçesindeki eksikliği tamamlama süresi kaç gün?

Hâkimin verdiği süre bir haftadır ve kesindir (HMK m.119/2).

Eksiklik tamamlanmazsa ne olur?

Dava açılmamış sayılır (HMK m.119/2).

İmzasız dava dilekçesi geçerli mi?

İmza eksikliği için bir haftalık kesin süre verilir; süre içinde imzalanmazsa dava açılmamış sayılır (HMK m.119/2).

Hukuki sebep yazmayı unuttum, davam reddedilir mi?

Hukuki sebep eksikliği için kesin süre öngörülmemiştir ve dava açılmamış sayılmaz; hâkim hukuku kendiliğinden uygular.

Gider avansı eksikse ne kadar süre verilir?

Mahkeme iki haftalık kesin süre verir (HMK m.120/2).

Dava hangi tarihte açılmış sayılır?

Dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır (HMK m.118).

Dilekçede yazmadığım bir vakıayı sonradan ekleyebilir miyim?

Cevaba cevap dilekçesine kadar serbestçe ekleyebilirsiniz; sonrasında ancak ıslah veya karşı tarafın açık muvafakatiyle mümkündür (HMK m.141).

Islah kaç kez yapılabilir?

Aynı davada taraflar yalnızca bir kez ıslah yoluna başvurabilir (HMK m.176).

Dava şartı eksikliğinde hemen ret mi verilir?

Noksanlık giderilebilir nitelikteyse önce kesin süre verilir; süre içinde giderilmezse dava usulden reddedilir (HMK m.115/2).