Bisiklet ve Scooter Kazası

Kanunda Bisiklet ve Elektrikli Skuter Nasıl Tanımlanır?

Bisiklet, insanın adale gücüyle pedal veya el ile hareket eden motorsuz taşıttır; sürekli gücü 0,25 kW’ı geçmeyen ve 25 km/saatte desteği kesilen elektrikli bisikletler de bu sınıftadır. Elektrikli skuter ise hızı en fazla 25 km/saate ulaşan ve ayakta kullanılan taşıttır (KTK m.3).

Bu tanımların önemi sorumluluk rejimindedir. Karayolları Trafik Kanunundaki kusursuz işleten sorumluluğu ve zorunlu mali sorumluluk sigortası motorlu araçlar için düzenlenmiştir (KTK m.85, 91); klasik bisiklet bu kapsamda değildir.

Elektrikli skuterin kusursuz sorumluluk ve zorunlu sigorta bakımından motorlu araç sayılıp sayılmayacağı tartışmalıdır. Paylaşımlı skuterlerde işletmecinin yetki belgesi alması zorunludur (KTK m.66); işletmecinin sigortası ve kullanıcı sözleşmesi ayrıca incelenmelidir.

Bisiklet ve Skuter Sürücüleri Hangi Kurallara Uymalıdır?

Ayrı bisiklet yolu veya şeridi varsa bisiklet ve elektrikli skuterin taşıt yolunda, bisiklet, skuter ve motosikletlerin yayalara ayrılmış yerlerde sürülmesi ve ikiden fazlasının bir şeritte yan yana gitmesi yasaktır (KTK m.66/1-a).

Elektrikli skuterle sırtta taşınan kişisel eşya dışında yük ve yolcu taşınması yasaktır; skuter otoyol, şehirlerarası yollar ve azami hız sınırı 50 km/saatin üzerindeki yollarda kullanılamaz (KTK m.66/1-d, e).

Bu kurallara uyulmaması hem idari para cezası hem de kaza hâlinde kusur oranının artması sonucunu doğurur. Örneğin kaldırımda skuter kullanırken yayaya çarpan kişi, kural ihlali nedeniyle ağır kusurlu sayılabilir.

Bisikletliye Otomobil Çarparsa Kim Sorumlu?

Motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına ya da bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten sorumludur; işleten sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur (KTK m.85). İşletenin bu sorumluluğu zorunlu mali sorumluluk sigortasıyla karşılanır (KTK m.91).

İşleten ancak kendisinin ve sürücünün kusuru ile araçta bozukluk olmaksızın kazanın mücbir sebepten ya da zarar görenin ağır kusurundan kaynaklandığını ispat ederse sorumluluktan kurtulur (KTK m.86/1).

Sorumluluktan kurtulamayan işleten, bisikletlinin kusurunu ispat ederse hâkim tazminatı indirebilir (KTK m.86/2). Kask kullanılmaması, gece ışıksız sürüş veya ters yönde gitmek gibi durumlar kusur dağılımında dikkate alınır.

Bisiklet veya Skuter Yayaya Çarparsa Ne Olur?

Kazaya motorlu araç karışmamışsa genel hükümler uygulanır: kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49). Zarar gören, sürücünün kusurunu ispat etmelidir.

Zarar görenin kendisi de zararın doğmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya kaldırabilir (TBK m.52). Kaldırımda yürüyen yayaya kaldırımda sürülen skuterin çarpmasında kusurun büyük ölçüde sürücüde olduğu kabul edilebilir; çünkü kaldırımda sürüş kanunen yasaktır (KTK m.66).

Bu kazalarda zorunlu trafik sigortası bulunmadığından tazminat doğrudan sürücüden istenir. Sürücünün ferdi kaza veya sorumluluk sigortası varsa poliçe kapsamı ayrıca kontrol edilmelidir.

Başvuru ve Zamanaşımı Süreleri

Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde dava açmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapmalıdır; sigorta 15 gün içinde cevap vermez veya cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir (KTK m.97).

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zarar talepleri, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır (KTK m.109).

Motorlu araç karışmayan kazalarda da genel haksız fiil zamanaşımı aynı yapıdadır: iki yıl ve her hâlde on yıl, suç teşkil eden fiillerde ceza zamanaşımı (TBK m.72).

Kazadan Sonra Ne Yapmalı?

Yaralanma varsa önce sağlık yardımı alın ve polis veya jandarmaya kaza tespit tutanağı tutturun. Karşı aracın plakasını, sürücünün kimliğini ve sigorta bilgilerini not edin; kaza yerini, bisiklet veya skuterin hasarını fotoğraflayın.

Hastane kayıtları, epikriz ve tedavi faturalarını saklayın. Kalıcı bir sakatlık ihtimali varsa ileride maluliyet raporu gerekeceğini unutmayın.

Motorlu araç karıştıysa sigorta şirketine yazılı başvuru yapın ve başvuru tarihini belgeleyin. Kiralık skuter kullanıyorsanız işletmeciye de yazılı bildirim yapın ve uygulamadaki sürüş kayıtlarının saklanmasını isteyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Bisikletliye çarpan araç sahibi kusursuzsa da öder mi?

İşleten kusursuz sorumludur; ancak kazanın bisikletlinin ağır kusurundan doğduğunu ispat ederse kurtulabilir (KTK m.85, 86).

Bisikletin trafik sigortası zorunlu mu?

Zorunlu mali sorumluluk sigortası motorlu araç işletenleri için öngörülmüştür; bisiklet motorsuz taşıttır (KTK m.3, 91).

Elektrikli scooter kaldırımda kullanılabilir mi?

Hayır. Yayalara ayrılmış yerlerde sürülmesi yasaktır (KTK m.66/1-a).

Scooterla iki kişi binilebilir mi?

Hayır. Elektrikli skuterle yolcu taşınması yasaktır (KTK m.66/1-d).

Sigortaya başvurduktan sonra kaç gün beklemeliyim?

En geç 15 gün; cevap gelmezse dava açabilir veya tahkime başvurabilirsiniz (KTK m.97).

Tazminat davası için süre ne kadar?

Zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl (KTK m.109; TBK m.72).

Kask takmamak tazminatı düşürür mü?

Zarar görenin kusuru ispatlanırsa hâkim tazminatı indirebilir (KTK m.86/2).

Skuter yayaya çarptı; kim öder?

Kusurlu sürücü genel hükümlere göre sorumludur (TBK m.49).

Elektrikli bisiklet motorlu araç mı?

Gücü 0,25 kW’ı geçmeyen ve 25 km/saatte desteği kesilen elektrikli bisiklet, bisiklet sınıfındadır (KTK m.3).