Sözleşmeli Personelin Sözleşmesinin Feshi

4/B Sözleşmeli Personel Kimdir?

657 sayılı Kanun m.4/B uyarınca sözleşmeli personel; Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.

Bu statü, iş sözleşmesiyle çalışan kamu işçilerinden farklıdır. Sözleşmeli personele İş Kanunu değil, 657 sayılı Kanun ile Cumhurbaşkanınca belirlenen esaslar uygulanır; bu nedenle işe iade davası veya kıdem tazminatı gibi iş hukuku kurumları kural olarak gündeme gelmez.

Kanun, sözleşme fesih hâllerinin, pozisyonların iptalinin ve sözleşme esas ve usullerinin Cumhurbaşkanınca belirleneceğini öngörür (657 m.4/B). Somut fesih sebebinin bu esaslarda ve imzalanan hizmet sözleşmesinde karşılığının bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir.

Sözleşme Hangi Durumlarda Feshedilebilir?

657 m.4/B, sözleşme fesih hâllerini tek tek saymaz; bunların Cumhurbaşkanınca belirleneceğini düzenler. Uygulamada sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin esaslar ve imzalanan tip hizmet sözleşmesi, fesih sebeplerini gösterir.

Bu esaslara dayanan fesih işlemleri, idarenin keyfi takdirine bırakılmış değildir: idari işlemler yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygun olmak zorundadır ve bu yönlerden biriyle hukuka aykırı işlemler iptal davasına konu olur (İYUK m.2).

Sözleşmenin mali yıl sonunda yenilenmemesi de fesih kadar önemli sonuçlar doğurabilir. Yenilememe kararının gerekçesi ve dayanağı, feshe benzer biçimde hukuka uygunluk denetimine tabidir.

Disiplin Suçu Nedeniyle Göreve Son Verilebilir mi?

657 m.4/B uyarınca sözleşmeli personelin görevden uzaklaştırılması ve disipline aykırı fiillerde verilecek cezalar bakımından Devlet memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır.

Ancak kademe ilerlemesinin durdurulması ve üstü ceza gerektiren fiil ve hâllerde, disiplin kurulunun kararı alınarak sözleşmeli personelin görevine atamaya yetkili amirin onayı ile son verilir. Yani memura kademe durdurma cezası verilecek bir fiil, sözleşmeli personelde göreve son verme sonucunu doğurur.

Bu nedenle disiplin yoluyla göreve son vermede, disiplin kurulu kararının alınıp alınmadığı ve savunma hakkının tanınıp tanınmadığı gibi usul kurallarına uyulması belirleyicidir. Usule aykırılık, işlemin iptaline yol açabilir.

Sözleşmesi Feshedilen Personel Ne Zaman Yeniden Çalışabilir?

657 m.4/B uyarınca hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesi feshedilenler veya sözleşme dönemi içinde istisnalar dışında sözleşmeyi tek taraflı feshedenler, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemez.

Aynı yasak, sözleşmesini yenilemeyenler bakımından sözleşmenin bitiminden itibaren bir yıl olarak uygulanır. Hangi hâllerin tek taraflı fesihten istisna tutulduğu Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.

Kanun ayrıca, işin geçici olması şartı aranmaksızın istihdam edilen sözleşmeli personelden aynı kurumda üç yıllık çalışma süresini tamamlayanların, bu sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde talepte bulunmaları hâlinde aynı unvanlı memur kadrolarına atanacağını öngörür. Fesih bu hakkın kazanılmasını da etkileyebileceğinden önemlidir.

Fesih İşlemine Karşı Dava Nasıl Açılır?

Sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshi idari işlem olduğundan uyuşmazlık idari yargıda çözülür. Dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa idare mahkemelerinde altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7).

Dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararlar doğacak olması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (İYUK m.27).

İptal davasıyla birlikte, fesih nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararlar için tam yargı davası da açılabilir (İYUK m.2). Yürütmenin durdurulması isteminin reddine karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir (İYUK m.27).

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Fesih yazısının tebliğ tarihini not edin; altmış günlük dava süresi hak düşürücüdür (İYUK m.7). Süre içinde idareye yapılan başvurunun dava süresine etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Fesih disiplin nedenine dayanıyorsa disiplin kurulu kararını, savunma istem yazısını ve verdiğiniz savunmayı dosyaya ekleyin. Kademe durdurma ve üstü ceza gerektiren fiillerde disiplin kurulu kararı zorunludur (657 m.4/B).

Sözleşmeyi kendiniz feshetmeyi düşünüyorsanız, bunun bir yıllık istihdam yasağına yol açabileceğini ve üç yıllık süre sonunda kadroya geçiş hakkını etkileyebileceğini göz önünde tutun.

Sıkça Sorulan Sorular

4/B sözleşmeli personel işçi mi sayılır?

Hayır, işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlisidir (657 m.4/B).

Sözleşmem feshedildi, kaç gün içinde dava açmalıyım?

Yazılı bildirimden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde (İYUK m.7).

Sözleşmeli personel işe iade davası açabilir mi?

Kural olarak hayır; fesih idari işlem olduğundan iptal davası açılır.

Fesihten sonra başka kurumda sözleşmeli çalışabilir miyim?

Fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe sözleşmeli pozisyonlarda istihdam edilemezsiniz (657 m.4/B).

Sözleşmemi kendim feshedersem ne olur?

İstisnalar dışında bir yıllık istihdam yasağı uygulanır (657 m.4/B).

Disiplin nedeniyle sözleşmeli personelin görevine son verilebilir mi?

Kademe durdurma ve üstü ceza gerektiren fiillerde disiplin kurulu kararıyla son verilir (657 m.4/B).

Dava açınca fesih durur mu?

Hayır; şartları varsa yürütmenin durdurulması istenmelidir (İYUK m.27).

Fesih nedeniyle tazminat istenebilir mi?

Evet, tam yargı davasıyla maddi ve manevi zarar istenebilir (İYUK m.2).

Üç yıl çalışan sözleşmeli personel kadroya geçer mi?

İşin geçici olması şartı aranmayan pozisyonlarda üç yılı dolduranlar otuz gün içinde talep ederse memur kadrosuna atanır (657 m.4/B).