Sosyal Medyada Sahte Hesapla Dolandırıcılık

Sahte Hesapla Aldatma Hangi Suçu Oluşturur?

Türk Ceza Kanunu m.157, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına kendisine ya da başkasına yarar sağlamayı dolandırıcılık olarak tanımlar ve 1 yıldan 5 yıla kadar hapis öngörür. Sahte ilan, taklit kurumsal sayfa, tanıdık gibi yazan klon hesap veya sahte yatırım grubu bu tanımdaki hileli davranışın tipik örnekleridir.

Aldatma sosyal medya, mesajlaşma uygulaması veya internet sitesi üzerinden yapıldığında suç, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenmiş olur ve nitelikli dolandırıcılığa dönüşür (TCK m.158/1-f). Failin kendisini kamu görevlisi veya banka çalışanı olarak tanıtması ise ayrı bir nitelikli hâldir (m.158/1-l).

Hesabın başkasının şifresi ele geçirilerek kullanılması hâlinde ayrıca bilişim sistemine girme suçu (TCK m.243) gündeme gelebilir. Elde edilen kart bilgileriyle harcama yapılmışsa banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçu (TCK m.245) da değerlendirilir.

Nitelikli Dolandırıcılığın Cezası Nedir?

TCK m.158/1 uyarınca nitelikli dolandırıcılık 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası gerektirir. Ancak bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı (f) bendi ile (l) bendindeki hâllerde hapis cezasının alt sınırı 4 yıldan, adli para cezası da suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ise bir kat artırılır (TCK m.158/3). Sahte hesaplarla yürütülen organize yapılarda bu artırım sık uygulanır.

Kanunda dolandırıcılık için şikâyet şartı öngörülmemiştir; bu nedenle mağdur şikâyetinden vazgeçse bile soruşturma devam eder. Şikâyetten vazgeçme, ancak etkin pişmanlık ve tazminat açısından sonuç doğurabilir.

Hesabını veya Kartını Başkasına Veren de Sorumlu mu?

Dolandırıcılıktan gelen paranın aktarıldığı banka hesapları çoğu zaman başkalarına aittir. 16/7/2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla TCK m.158’e eklenen dördüncü fıkra, haksız menfaat amacıyla kendisine veya başkasına ait banka ya da kredi kartı gibi ödeme araçlarını veya banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı ya da kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanımını sağlayan bilgi ve araçları başkasına veren kişinin sorumluluğunu düzenler.

Bu kişilerin dolandırıcılığa iştiraki yalnızca bu verme fiiliyle sınırlıysa verilecek ceza yarı oranında indirilir (TCK m.158/4). Başka bir ifadeyle hesabını “kiralayan” kişi cezasız kalmaz; iştirak eden olarak sorumlu tutulur, yalnızca indirimden yararlanabilir.

Düzenleme yeni olduğundan, yürürlükten önce işlenen fiillere uygulanması ve lehe kanun değerlendirmesi somut dosyaya göre yapılmalıdır. Uygulamanın nasıl şekilleneceği henüz yerleşik içtihatla netleşmiş değildir.

Zararı Gidermek Cezayı Etkiler mi?

Dolandırıcılık suçu tamamlandıktan sonra, fakat kovuşturma başlamadan önce fail, azmettiren veya yardım eden bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderirse, cezanın üçte ikisine kadarı indirilir (TCK m.168/1).

Etkin pişmanlık kovuşturma başladıktan sonra ancak hükümden önce gösterilirse indirim yarısına kadardır (TCK m.168/2). Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için ayrıca mağdurun rızası aranır (m.168/4).

Bu hüküm mağdur açısından da önemlidir: şüpheliler çoğu zaman indirimden yararlanmak için ödeme teklif eder. Kısmi ödemeyi kabul edip etmemek mağdurun rızasına bağlı olduğundan, teklif edilen tutarın zararın tamamını karşılayıp karşılamadığı dikkatle hesaplanmalıdır.

Mağdur Parasını Nasıl Geri Alabilir?

Ceza soruşturması, zararın tazminini kendiliğinden sağlamaz. Hukuka aykırı ve kusurlu bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49); mağdur, ceza davasına katılarak veya ayrı bir hukuk davası açarak paranın iadesini isteyebilir.

Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her hâlde fiilden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar; ancak fiil ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suçsa bu uzun süre uygulanır (TBK m.72).

Paranın aktarıldığı hesabın sahibi, dolandırıcılığa iştirak etmiş olmasa bile sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre sorumlu tutulabilir. Hesap bilgilerinin soruşturma dosyasından tespit edilmesi, hem ceza hem hukuk yolunda hızlı hareket etmeyi sağlar.

Dolandırıldığınızı Fark Ettiğinizde

Delilleri hemen kaydedin. Sahte hesabın kullanıcı adı ve bağlantısı, mesaj yazışmaları, ilan ekran görüntüleri ve ödeme dekontları silinmeden kaydedilmelidir. Hesaplar kısa sürede kapatılabildiğinden bu adım gecikmemelidir.

Bankanıza ve savcılığa başvurun. Paranın gönderildiği hesap bilgisini bankanıza bildirerek işlemin incelenmesini isteyin; aynı gün Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa suç duyurusunda bulunun. Başvuruda karşı hesabın IBAN bilgisi mutlaka yer almalıdır.

Platforma bildirin. Sahte profili ilgili sosyal medya platformuna raporlayın ve başkalarının zarar görmemesi için çevrenizi uyarın. Tanıdığınızın hesabı ele geçirilmişse, ona ayrı bir kanaldan ulaşarak durumu doğrulayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Sosyal medyada dolandırılan ne yapmalı?

Delilleri kaydetmeli, bankasına bilgi vermeli ve Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa suç duyurusunda bulunmalıdır.

İnternetten dolandırıcılığın cezası nedir?

Bilişim sistemleri araç olarak kullanıldığında ceza 4 yıldan 10 yıla kadar hapis ve menfaatin iki katından az olmamak üzere adli para cezasıdır (TCK m.158/1-f).

Dolandırıcılık şikâyete bağlı mı?

Kanunda şikâyet şartı öngörülmemiştir; soruşturma şikâyetten vazgeçmeyle düşmez.

Hesabımı başkasına kullandırdım, sorumlu olur muyum?

Evet. Hesap veya kart bilgilerini veren kişi iştirakten sorumludur; iştiraki yalnızca bu fiille sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir (TCK m.158/4).

Dolandırıcılar grup hâlinde çalışıyorsa ceza artar mı?

Üç veya daha fazla kişiyle işlenirse ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenirse bir kat artırılır (TCK m.158/3).

Fail parayı iade ederse ne olur?

Kovuşturma başlamadan zararı tamamen giderirse cezası üçte ikisine kadar, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderirse yarısına kadar indirilir (TCK m.168).

Kısmi iadeyi kabul etmek zorunda mıyım?

Hayır. Kısmi iadede etkin pişmanlık indirimi ancak mağdurun rızasıyla uygulanır (TCK m.168/4).

Tazminat davası için süre var mı?

Kural olarak zararı ve faili öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıldır; suç için daha uzun ceza zamanaşımı varsa o uygulanır (TBK m.72).

Hesabım çalınıp dolandırıcılıkta kullanıldı, ne yapmalıyım?

Hesabın ele geçirildiğini platforma ve savcılığa derhâl bildirin; izinsiz giriş ayrıca bilişim sistemine girme suçunu oluşturabilir (TCK m.243).