Beyana dayanan vergilerde mükellef kanuna aykırı durumu kendiliğinden dilekçeyle haber verir, eksik beyanı 15 gün içinde düzeltir ve vergiyi pişmanlık zammıyla birlikte yine 15 gün içinde öderse vergi ziyaı cezası kesilmez (VUK m.371). İnceleme başladıktan veya ihbar yapıldıktan sonra verilen dilekçe bu sonucu doğurmaz.
Beyana dayanan vergilerde vergi ziyaı cezasını gerektiren fiili işleyen mükellef ve iştirakçileri, durumu ilgili makamlara kendiliğinden dilekçe ile haber verirse kanundaki şartlarla haklarında vergi ziyaı cezası kesilmez (VUK m.371).
Kurumun amacı, idare fark etmeden hatasını düzelten mükellefi cezadan korumaktır. Aksi hâlde eksik beyan nedeniyle ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesilir (VUK m.344).
Pişmanlık gelir, kurumlar, katma değer ve muhtasar gibi beyana dayanan vergilerde uygulanır. Uygulamada dilekçe çoğunlukla elektronik beyanname üzerinde “pişmanlıkla” seçeneğinin işaretlenmesiyle verilir.
Mükellefin haber verdiği tarihten önce bir muhbir tarafından resmî makama ihbarda bulunulmamış olması ve dilekçenin resmî kayıtlara geçmiş olması gerekir (VUK m.371/1).
Dilekçe, mükellef nezdinde ilgili vergi türüne ilişkin vergi incelemesine başlanmadan veya olay takdir komisyonuna intikal ettirilmeden önce verilmiş olmalıdır; kaçakçılık fiillerinde ise fiilin tespitinden önce verilmelidir (VUK m.371/2).
Bu iki şart “kendiliğindenlik” unsurunu somutlaştırır. İdarenin olaydan haberdar olmasından sonra yapılan başvuru, pişmanlık değil, olsa olsa gecikmiş beyan sayılır.
Hiç verilmemiş beyanname, haber verme dilekçesinin verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde verilmelidir; eksik veya yanlış beyan da aynı sürede tamamlanmalı veya düzeltilmelidir (VUK m.371/3-4).
Ödeme süresi geçmiş vergiler de haber verme tarihinden itibaren 15 gün içinde pişmanlık zammıyla birlikte ödenmelidir (VUK m.371/5). Beyan yapılıp ödeme bu sürede yapılmazsa pişmanlık şartları gerçekleşmemiş olur.
Sürelerin haber verme tarihinden başladığına dikkat edilmelidir. Beyanname ile dilekçe aynı gün verildiğinde ödeme için süre de o günden itibaren işlemeye başlar.
Pişmanlık zammı, ödemenin geciktiği her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanun m.51’de belirtilen gecikme zammı oranında hesaplanır (VUK m.371/5).
Gecikme zammı oranını Cumhurbaşkanı belirleyebilir ve değiştirebilir (6183 sayılı Kanun m.51). Bu nedenle hesaplama, ödeme tarihindeki güncel oranla ve ay kesirleri tam ay sayılarak yapılmalıdır.
Gecikme zammından farklı olarak pişmanlık zammında ay kesri tam ay olarak dikkate alınır. Kısa gecikmelerde bile en az bir aylık zam ödenir.
Madde hükümleri emlak vergisi ile ilgili olarak uygulanmaz (VUK m.371). Beyana dayanmayan vergilerde de bu kurumdan yararlanılamaz.
Pişmanlık yalnız vergi ziyaı cezasını ortadan kaldırır. Beyannamenin süresinde verilmemesi birinci derece usulsüzlük olduğundan, pişmanlıkla verilen beyanname için ayrıca usulsüzlük cezası gündeme gelir (VUK m.352).
Kanuni süresi geçtikten sonra ancak inceleme başlamadan verilen beyannamelerde vergi ziyaı cezası yüzde elli oranında uygulanır (VUK m.344). Pişmanlık şartları kaçırılırsa bu indirim ikinci bir güvence işlevi görür.
En yaygın hata, beyannameyi pişmanlıkla verip vergiyi 15 gün içinde ödememektir. Bu durumda şartlar gerçekleşmez ve vergi ziyaı cezası kesilir; ödeme planınızı beyan tarihinden önce yapın.
İkinci hata, inceleme başladıktan sonra pişmanlık dilekçesi vermektir. İnceleme yazısı tebliğ edilmişse veya olay takdir komisyonuna sevk edilmişse pişmanlık yolu kapanmıştır.
Üçüncü hata, pişmanlık zammını gecikme zammı gibi günlük hesaplamaktır. Ay kesirleri tam ay sayılır; eksik ödenen zam da şartın yerine getirilmemesi sonucunu doğurabilir.
Şartlar sağlanırsa vergi ziyaı cezası kesilmez (VUK m.371); ancak usulsüzlük cezası ayrıca gündeme gelir (VUK m.352).
Haber verme dilekçesinden itibaren 15 gün içinde (VUK m.371/3).
Haber verme tarihinden itibaren 15 gün içinde pişmanlık zammıyla birlikte (VUK m.371/5).
Hayır, dilekçenin incelemeye başlanmadan önce verilmiş olması gerekir (VUK m.371/2).
6183 sayılı Kanun m.51’deki gecikme zammı oranıdır; güncel oran Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.
Hayır, madde emlak vergisine uygulanmaz (VUK m.371).
İhbar dilekçe veya tutanakla resmî kayda geçmişse yararlanamazsınız (VUK m.371/1).
Vergi ziyaı cezası verginin bir katıdır; inceleme öncesi geç verilen beyannamede yüzde elli uygulanır (VUK m.344).
Beyana dayanan vergilerde yapılabilir (VUK m.371).
Usul işlemleri, süreler ve kanun yollarında destek için bize ulaşın.
Vergi ziyaı cezası kural olarak bir kat, VUK m. 359 fiillerinde üç.
Devamını oku ›MakaleKendiliğinden bildirimde bulunan mükellefe vergi ziyaı cezası.
Devamını oku ›Makaleİhbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde başvuran mükellef,.
Devamını oku ›