Mülakat (Sözlü Sınav) Sonucuna Karşı İptal Davası

Mülakat Sonucuna Karşı Dava Süresi Kaç Gündür?

Kamu kurumlarının kendi mevzuatına göre yaptığı sözlü sınavlarda başarısız sayılma işlemine karşı dava açma süresi, idare mahkemelerindeki genel süre olan 60 gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (2577 sayılı İYUK m.7). Sonucun hangi tarihte ve hangi yolla bildirildiği sürenin başlangıcını belirlediğinden bildirim belgesi saklanmalıdır.

Millî Eğitim Bakanlığı ile ÖSYM'nin yaptığı merkezî ve ortak sınavlar, bu sınavlara ilişkin işlemler ve sonuçlar hakkındaki davalarda ise süre 10 gündür; bu davalarda üst makama başvurunun süreyi durdurması kuralı da uygulanmaz (İYUK m.20/B). ÖSYM sınavlarına özgü usul için KPSS ve sınav sonucuna itiraz yazımıza bakılabilir.

Sınavın hangi rejime girdiği konusunda tereddüt varsa davayı en kısa süreye göre açmak güvenli yoldur. Genel usulde dava açmadan önce üst makama başvurulması işleyen süreyi durdurur; başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m.11).

Sözlü Sınavda Hangi Ölçütlerle Puan Verilir?

Kamu görevlerine ilk atamada kurumların yaptığı giriş sınavı, KPSS sonuçlarına göre belirlenen puanın üzerindeki adayların katıldığı ve kurumun kendi mevzuatına göre yaptığı yazılı ve/veya sözlü bölümlerden oluşan sınavdır (Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik m.5). Bu nedenle ölçütler, kurul yapısı ve itiraz usulü önce ilgili kurumun yönetmeliğinden ve sınav ilanından tespit edilmelidir.

Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarında genel çerçeve bellidir: yazılı sınavda en yüksek puandan başlanarak ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Kurulun her üyesi adayı; sınav konularındaki bilgi düzeyi, kavrayıp özetleme ve ifade yeteneği, liyakat ve temsil kabiliyeti, özgüven ve ikna kabiliyeti, genel kültür ile bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık yönlerinden 100 tam puan üzerinden değerlendirir; ortalamada en az 70 puan alan başarılı sayılır (Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik m.12/A).

Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalamasıdır; eşitlik hâlinde sırasıyla hizmet süresi fazla olan, daha üst öğrenimi bitiren ve mezuniyet notu yüksek olan öne geçer (Genel Yönetmelik m.12/B). İlk atamalarda ise KPSS'de yüksek puan almak kamu kurumlarında görev almada tek başına bir hak oluşturmaz (Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik m.26).

Mahkeme Mülakat Puanını Değiştirebilir mi?

Hayır. Yargı yetkisi idari işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimiyle sınırlıdır, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz ve idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde karar verilemez (Anayasa m.125; İYUK m.2/2). Mahkeme adaya puan vermez; hukuka aykırılık tespit ederse işlemi iptal eder.

Danıştay 12. Dairesi, sözleşmeli öğretmenlik sözlü sınavına ilişkin bir davada; komisyonun yönetmeliğe uygun kurulduğunu, önceden hazırlanan dört sorunun sorulduğunu, soruların yer aldığı tutanağın aday tarafından imzalandığını ve mevzuatta görüntülü veya sesli kayıt zorunluluğu bulunmadığını dikkate alarak davanın reddine ilişkin kararı onamıştır (Danıştay 12. D., E.2023/864, K.2024/1073, T.05.03.2024). Kararda iletişim becerisi, özgüven ve temsil yeteneği gibi ölçütlerin sınav anındaki gözlem ve kanaate dayandığı vurgulanmıştır.

Aynı kararın karşı oyu farklı bir standardı savunur: soruların ve cevap anahtarının sınavdan önce hazırlanıp tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve hangi üyenin hangi notu verdiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerektiğini belirtir. Karar oyçokluğuyla verildiğinden, mülakat davalarında sonucu çoğu zaman idarenin dosyaya sunduğu belgelerin kapsamı belirler.

Davada Hangi Hukuka Aykırılıklar İleri Sürülebilir?

İptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırılığı iddiasıyla açılır (İYUK m.2/1-a). Mülakatta öne çıkan aykırılıklar; kurulun yönetmeliğe uygun oluşturulmaması, ilan edilen ölçütler dışında değerlendirme yapılması, puan çizelgesi veya tutanağın bulunmaması ve aynı durumdaki adaylara farklı usul uygulanmasıdır.

Anayasa'ya göre kamu hizmetine alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez (Anayasa m.70). Görevle ilgisi olmayan sorular soruluyorsa veya değerlendirme görev dışı kişisel özelliklere dayanıyorsa bu durum sebep ve maksat unsurları yönünden ileri sürülebilir.

Mahkeme davaya ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar ve gerekli gördüğü belgeleri idareden ister (İYUK m.20). Yine de dava öncesinde puan çizelgesi, kurul tutanağı ve soru listesinin örneğini idareden yazılı olarak istemek dilekçeyi somutlaştırır; bu yol için bilgi edinme başvurusu yazımıza bakılabilir.

İptal Kararından Sonra Ne Olur?

İdare, mahkemenin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının gereğini gecikmeksizin yerine getirmek zorundadır; bu süre kararın idareye tebliğinden itibaren hiçbir şekilde 30 günü geçemez (İYUK m.28). 7588 sayılı Kanunla 2026'da eklenen istisna gereği, kolluk ve askerî personel adayları ile MİT personeli hakkında güvenlik soruşturması gibi belirli gerekçelere dayanan işlemlerde göreve iade sonucunu doğuran kararlar ancak kesinleştikten sonra uygulanır. İptal kararı adaya doğrudan kadro vermez; idare, kararın gerekçesine uygun yeni bir işlem kurmakla yükümlüdür.

Atama takvimi davanın sonuçlanmasını beklemeyecek kadar yakınsa yürütmenin durdurulması istenebilir; bunun için işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması birlikte aranır (İYUK m.27). Ayrıntı için idari yargıda yürütmenin durdurulması yazımıza bakılabilir.

Hukuka aykırı işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklar için iptal ve tam yargı davaları birlikte açılabileceği gibi, önce iptal davası açılıp kararın tebliğinden sonra dava süresi içinde tam yargı davası da açılabilir (İYUK m.12).

Sıkça Sorulan Sorular

Mülakatta elenen kişi kaç gün içinde dava açmalı?

Kurumun kendi yaptığı sözlü sınavlarda 60 gün içinde; MEB ve ÖSYM'nin merkezî ve ortak sınavlarında 10 gün içinde dava açılır (2577 sayılı İYUK m.7, m.20/B).

Mahkeme mülakat puanımı yükseltebilir mi?

Hayır. İdari yargı yerindelik denetimi yapamaz ve takdir yetkisini kaldıracak karar veremez; hukuka aykırılık varsa işlemi iptal eder (Anayasa m.125, İYUK m.2/2).

Sözlü sınavın kamerayla kaydedilmesi zorunlu mu?

Bu, sınavın tabi olduğu yönetmeliğe bağlıdır. Danıştay 12. Dairesi, mevzuatta kayıt öngörülmeyen bir sözlü sınavda kayıt bulunmamasını tek başına iptal sebebi saymamıştır (E.2023/864, K.2024/1073).

Görevde yükselme sözlü sınavında başarı puanı kaçtır?

70'tir. Kurul üyelerinin 100 üzerinden verdiği puanların ortalaması en az 70 olmalıdır (Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik m.12/A).

KPSS puanım yüksekti, elenmem tek başına hukuka aykırı mı?

Hayır. KPSS'de yüksek puan almak kamu kurumlarında görev almada tek başına bir hak oluşturmaz (Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik m.26).

Davayı kazanırsam doğrudan atanır mıyım?

Hayır. İdare, kararın tebliğinden itibaren en geç 30 gün içinde kararın gereğine uygun yeni bir işlem kurar (İYUK m.28).