E-Devlet'te İcra Dosyası Görünüyor, Tebligat Gelmedi

E-Devlet'te Görünen Dosya Ne Anlama Gelir?

İcra dairelerindeki her türlü iş ve işlem Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yürütülür ve tüm veri, belge ve kararlar bu sistemde kaydedilip saklanır (İİK m.8/a). Takip talebi icra dairesine yazılı, sözlü veya elektronik ortamda yapılabildiğinden (İİK m.58), alacaklı talebini kaydettirdiği anda dosya numarası oluşur ve e-Devlet üzerinden erişilen UYAP ekranlarında görünür hâle gelebilir.

Dosyanın açılması ile ödeme emrinin tebliği farklı aşamalardır. İcra müdürü takip talebinin kanuni şartları taşıdığını tespit edince ödeme emri düzenler; emrin bir nüshası borçluya gönderilir, diğeri dosyaya konur (İİK m.60). Dosyayı ekranda görmeniz, ödeme emrinin size ulaştığı anlamına gelmez.

Bu ayrım haciz bakımından da önemlidir: alacaklı kesin haciz isteyebilmek için ödeme emrindeki sürenin geçmesini, borçlu itiraz etmişse itirazın kaldırılmasını beklemek zorundadır (İİK m.78). Tebligattan önce mallarınıza haciz uygulanması ancak alacaklının bir ihtiyati haciz kararı alması hâlinde gündeme gelir (İİK m.257).

İtiraz Süresi Ne Zaman Başlar?

Genel haciz yoluyla takipte borçlu, itirazını ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine bildirmelidir (İİK m.62); borcun ödenmesi için verilen süre de 7 gündür (İİK m.60). Çek, bono gibi kambiyo senetlerine dayanan takipte ise itiraz ve şikâyet için 5 gün, ödeme için 10 gün öngörülmüştür ve itiraz icra mahkemesine yapılır (İİK m.168). Sürelerin ayrıntısı için ödeme emrine itiraz süresi yazımıza bakabilirsiniz.

Tebligatı beklemek zorunda da değilsiniz. İcra dairelerinin tebliğleri, makbuz karşılığında doğrudan doğruya tevdi suretiyle de yapılabilir (İİK m.21); icra dairesine giderek ödeme emrini elden aldığınızda tebliğ o gün gerçekleşmiş olur ve 7 günlük süre ertesi günden itibaren işlemeye başlar. Gün olarak belirlenen sürelerde ilk gün hesaba katılmaz; son gün resmî tatile denk gelirse süre izleyen iş günü biter (İİK m.19).

İtiraz, takibi yapan icra dairesinden başka bir icra dairesine de yapılabilir; bu daire itirazı masrafını alarak yetkili daireye gönderir. İtirazla birlikte yurt içinde bir adres bildirmek zorunludur (İİK m.62). Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter (İİK m.8/a).

Tebligat Haberiniz Olmadan Yapılmış Olabilir mi?

Evet, iki yaygın durumda. Birincisi MERNİS adresine tebligattır: gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi ise, muhatap o adreste hiç oturmamış veya oradan sürekli ayrılmış olsa bile tebliğ evrakı muhtara veya kolluğa bırakılır, ihbarname kapıya yapıştırılır ve yapıştırma tarihi tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m.21/2). Adres kaydınız güncel değilse, ödeme emri sizin bilmediğiniz bir adreste tebliğ edilmiş sayılabilir.

Muhatap adreste bulunmadığında veya tebellüğden kaçındığında da evrak muhtara veya kolluğa teslim edilir, ihbarname kapıya yapıştırılır ve mümkünse komşuya ya da yöneticiye haber verilir; bu durumda da yapıştırma tarihi tebliğ tarihidir (Tebligat Kanunu m.21/1).

İkincisi elektronik tebligattır. Kanunen zorunlu olanlar dışındaki gerçek kişilere talepleri hâlinde elektronik tebligat adresi verilir ve bu adresi alan kişiye tebligatın elektronik yolla yapılması zorunlu hâle gelir. Elektronik tebligat, muhatabın adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m.7/a). Daha önce elektronik tebligat adresi edindiyseniz, ödeme emri posta beklenmeden bu adrese gelmiş olabilir.

Tebligat Usulsüzse Ne Yapılmalı?

Tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile muhatap tebliğden haberdar olmuşsa tebliğ geçerli sayılır ve muhatabın beyan ettiği tarih tebliğ tarihi kabul edilir (Tebligat Kanunu m.32). Bu nedenle usulsüz tebligatı ileri sürerken ödeme emrini hangi gün öğrendiğinizi dilekçede açıkça yazmanız gerekir; itiraz süresi bu tarihe göre hesaplanır. Dosyayı e-Devlet veya UYAP üzerinden incelediğiniz tarihin karşı tarafça öğrenme tarihi olarak ileri sürülmesi de mümkün olduğundan, usulsüzlüğü fark ettiğinizde beklemeden harekete geçmek gerekir.

Usulsüz tebligata karşı, işlemi öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurulur (İİK m.16). Uygulamada icra mahkemesine usulsüz tebliğ şikâyeti yapılırken aynı gün icra dairesine borca itiraz da edilir; mahkeme öğrenme tarihini tebliğ tarihi olarak düzeltirse itiraz süresinde yapılmış sayılır. Şikâyetin ayrıntıları için usulsüz tebligat ve şikâyet yazımıza bakabilirsiniz.

Tebligat usulüne uygun olduğu hâlde hastalık gibi kusurunuz bulunmayan bir engel nedeniyle itiraz edemediyseniz, engelin kalktığı günden itibaren 3 gün içinde ve paraya çevirme işlemi bitinceye kadar gecikmiş itiraz yoluna başvurabilirsiniz (İİK m.65).

Dosyayı Görünce Hangi Adımları Atmalısınız?

Önce dosyanın künyesini inceleyin: takip yolu (genel haciz, kambiyo, kira), alacaklı, istenen tutar ve faiz başlangıcı. İcra daireleri yaptıkları işlemler hakkında tutanak düzenler ve ilgililer bu tutanakları görüp örneğini alabilir (İİK m.8); tebligat mazbatasındaki tarih ve şerh, sürenin işleyip işlemediğini gösteren temel belgedir.

Tebligat henüz yapılmamışsa, ödeme emrini icra dairesinden elden alıp 7 gün içinde itiraz edebilir veya borcu kabul ediyorsanız aynı süre içinde ödeyebilirsiniz (İİK m.21, 60, 62). Süresi içinde yapılan itiraz takibi durdurur; borcun yalnızca bir kısmına itiraz edilmişse takip kabul edilen kısım için devam eder (İİK m.66).

Tebligat yapılmış ve süre geçmişse takip kesinleşir; borçlu, itiraz etmediği takdirde 7 gün içinde mal beyanında bulunmakla yükümlüdür ve alacaklı haciz isteyebilir (İİK m.60, 78). Bu aşamada kalan yollar usulsüz tebligat şikâyeti, gecikmiş itiraz veya borçlu olmadığınızı ispat için açılacak menfi tespit davasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

E-Devlet'te dosya görünüyorsa itiraz süresi başladı mı?

Hayır; 7 günlük itiraz süresi ödeme emrinin tebliğiyle başlar (İİK m.62). Tebliğ tarihini dosyadaki tebligat kaydından kontrol edin.

Ödeme emrini icra dairesinden elden alabilir miyim?

Evet; icra dairesinin tebliğleri makbuz karşılığında doğrudan tevdi yoluyla da yapılabilir (İİK m.21). Bu durumda süre o tarihten işler.

Adresimde oturmuyorum, tebligat yine de geçerli mi?

Adres kayıt sistemindeki adresinize yapılan tebligatta, orada oturmasanız bile ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihi sayılır (Tebligat K. m.21/2).

Elektronik tebligat ne zaman tebliğ edilmiş sayılır?

Elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda (Tebligat K. m.7/a).

Usulsüz tebligatı nasıl ileri sürerim?

Öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet edersiniz (İİK m.16); beyan ettiğiniz öğrenme tarihi tebliğ tarihi sayılır (Tebligat K. m.32).

Tebligattan önce maaşıma haciz gelebilir mi?

Kesin haciz için ödeme emrindeki sürenin geçmesi gerekir (İİK m.78); bu süreden önce haciz ancak ihtiyati haciz kararıyla gündeme gelir (İİK m.257).

Çek veya bonoya dayalı takipte süreler kaç gündür?

İtiraz ve şikâyet için 5 gün, ödeme için 10 gün; itiraz icra mahkemesine yapılır (İİK m.168).