Ceza Muhakemesinde Seri Muhakeme Usulü

Seri Muhakemenin Kapsamı

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 250. maddesine göre seri muhakeme usulü, yalnızca maddede sınırlı olarak sayılan suçlar bakımından uygulanabilir. Bu usul, soruşturma evresinde ve Cumhuriyet savcısının teklifi üzerine gündeme gelir.

Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda öncelikle uzlaştırma yoluna gidilir; seri muhakeme bunun mümkün olmadığı hâllerde uygulanır. Yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı gibi bazı durumlarda bu usule başvurulamaz.

Teklif, Müdafi ve Kabul

Cumhuriyet savcısı, kamu davasının açılması için yeterli şüphe bulunduğunda şüpheliye seri muhakeme usulünü teklif eder. Bu usulün uygulanabilmesi için şüphelinin, teklifi müdafi huzurunda serbest iradesiyle kabul etmesi zorunludur.

Şüphelinin kabulü hâlinde Cumhuriyet savcısı, suça ilişkin ceza üzerinden yarı oranında indirim uygulayarak belirlediği yaptırımı içeren talebini mahkemeye sunar. Müdafi huzuru, kabulün geçerlilik şartıdır.

Mahkemenin Denetimi ve Hüküm

Cumhuriyet savcısının talebini alan mahkeme, şüpheliyi dinler ve usulün koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğini, eylemin nitelendirilmesinin doğru olup olmadığını denetler. Koşullar sağlanmışsa mahkeme talep doğrultusunda hüküm kurar.

Koşulların oluşmadığı kanaatine varan mahkeme, talebi reddederek dosyayı savcılığa iade eder ve soruşturma genel hükümlere göre yürütülür. Seri muhakeme sonucu kurulan hükme karşı itiraz yolu açıktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Seri muhakeme her suçta uygulanır mı?

Hayır; 5271 sayılı CMK m.250'de sınırlı olarak sayılan suçlarda uygulanır. Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda öncelikle uzlaştırmaya başvurulur.

Teklifi kabul etmek zorunda mıyım?

Hayır; teklif iradidir ve ancak müdafi huzurunda serbest iradeyle kabul edilirse geçerli olur. Kabul edilmezse soruşturma genel hükümlere göre sürer.

Ne kadar indirim uygulanır?

Şüphelinin kabulü hâlinde savcı, belirlenen ceza üzerinden yarı oranında indirim uygulayarak talebini mahkemeye sunar.