Ağaç Devrilmesi Zararı

Devrilen Ağaç İçin Kim Sorumludur?

Sorumluluk, ağacın kime ait bir alanda bulunduğuna göre belirlenir. Özel bir bahçe, site veya işyeri arazisindeki ağaçta taşınmaz maliki ya da bakımla yükümlü kişi; park, yol kenarı veya kamu alanındaki ağaçta ise ilgili idare sorumluluk kapsamındadır.

Özel hukukta genel kural, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin bu zararı gidermesidir (TBK m.49). Çürümüş, yaşlı veya eğilmiş bir ağacın bakımının yapılmaması, bu anlamda kusur olarak değerlendirilebilir.

Zarar gören, zararını ve kural olarak zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır (TBK m.50). Ancak aşağıda açıklanan malik sorumluluğu gibi bazı hâllerde kusurun ispatı gerekmez.

Özel Mülkteki Ağaç Devrilirse

Taşınmaz malikinin mülkiyet hakkını yasal kısıtlamalarına aykırı kullanması sonucunda zarar gören kişi, eski hâle getirmeyi ve zararının giderilmesini dava edebilir (TMK m.730). Bu sorumluluk, malikin kusurunu gerektirmeyen bir sorumluluk olarak değerlendirilir.

Komşu arazisine taşarak zarar veren dal ve kökler, istem üzerine uygun sürede kaldırılmazsa komşu bunları kesebilir (TMK m.740). Dalların komşu tarafa eğildiği ve uyarıya rağmen önlem alınmadığı durumlarda malikin sorumluluğu daha da belirginleşir.

Ağacın TBK m.69’daki yapı eseri sayılıp sayılmayacağı tartışmalıdır. Doğal ağaçların yapı eseri olmadığı görüşü ağır basmakla birlikte, peyzaj düzenlemesiyle dikilmiş ve bakımı üstlenilmiş ağaçlarda farklı değerlendirme yapılabileceği ileri sürülmektedir.

Belediyeye veya Kamuya Ait Ağaç Devrilirse

Kamu alanındaki ağacın bakımında eksiklik bulunması idarenin hizmet kusuru sayılır ve zarar, idari yargıda açılacak tam yargı davasıyla istenir. Dava açmadan önce idareye başvurmak zorunludur: başvuru, eylemin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılmalıdır (İYUK m.13).

İdare başvuruyu reddederse veya 30 gün içinde cevap vermezse, dava süresi içinde idare mahkemesinde dava açılır (İYUK m.13). İdare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür (İYUK m.7).

Ağacın hangi idareye ait olduğu önemlidir. Park ve bahçeler, karayolu kenarları veya kamu binalarının bahçeleri farklı idarelerin sorumluluğunda olabilir; başvurunun doğru idareye yapılması süre kaybını önler.

Fırtına Nedeniyle Devrilmede Tazminat Olur mu?

Olağanüstü şiddette bir doğa olayı mücbir sebep niteliği taşıyabilir ve illiyet bağını keserek sorumluluğu ortadan kaldırabilir. Ancak her rüzgâr veya yağış mücbir sebep sayılmaz; olayın öngörülemez ve karşı konulamaz olması gerekir.

Ağaç önceden çürümüş, kökleri zayıflamış veya tehlikeli biçimde eğilmişse, fırtına yalnızca zararı tetikleyen etken olarak kabul edilebilir. Bu durumda bakımsızlık nedeniyle sorumluluk devam eder (TBK m.49; TMK m.730).

Zarar görenin, örneğin fırtına uyarısına rağmen aracını tehlikeli bir ağacın altına park etmesi, zararın doğmasında etkili olmuş sayılabilir; hâkim bu durumda tazminatı indirebilir (TBK m.52).

Hangi Zararlar İstenir, Süreler Nelerdir?

Araç hasarı, değer kaybı, bina ve eşya zararı, tedavi giderleri ve bedensel zararlar istenebilir. Zararın miktarı tam ispat edilemiyorsa hâkim olayların olağan akışına göre hakkaniyete uygun bir miktar belirler (TBK m.50/2).

Özel hukuk kapsamındaki tazminat istemi, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m.72).

Aracınızın kasko sigortası varsa hasarı sigortacıya bildirebilirsiniz. Tazminatı ödeyen sigortacı, ödediği tutar kadar sizin yerinize geçerek sorumluya başvurur (TTK m.1472).

Ağaç Devrildiğinde Adım Adım Ne Yapmalı?

Olay yerini değiştirmeden ağacın kökünü, gövdesini ve hasarı fotoğraf ve videoyla belgeleyin. Kök çürümesi veya gövde kırığı gibi bakımsızlık izleri, sorumluluğun ispatında belirleyicidir; mümkünse tanık bilgilerini not edin.

Polis veya zabıtaya tutanak tutturun, gerekiyorsa sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti isteyin. Ağaç kesilip kaldırılmadan önce tespit yapılması, sonradan çıkacak “fırtına” savunmasına karşı önemlidir.

Ağacın sahibi özel kişiyse yazılı talepte bulunun; kamuya aitse bir yıllık süreyi kaçırmadan ilgili idareye dilekçeyle başvurun (İYUK m.13). Kasko sigortanız varsa hasar bildirimini de gecikmeden yapın.

Sıkça Sorulan Sorular

Arabama belediye ağacı devrildi, kim öder?

Bakım eksikliği varsa belediye hizmet kusuru nedeniyle sorumludur; önce idareye başvurmanız gerekir (İYUK m.13).

Belediyeye kaç gün içinde başvurmalıyım?

Olayı öğrendiğiniz tarihten itibaren 1 yıl ve her hâlde olaydan itibaren 5 yıl içinde (İYUK m.13).

Belediye cevap vermezse ne yapmalıyım?

30 gün içinde cevap verilmezse, bu sürenin bitiminden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açabilirsiniz (İYUK m.7, m.13).

Komşunun ağacı evime devrildi, tazminat alabilir miyim?

Evet. Malikin mülkiyet hakkını aşan kullanımından doğan zararların giderilmesi istenebilir (TMK m.730; TBK m.49).

Fırtınada devrilen ağaç için tazminat olur mu?

Olağanüstü bir fırtına mücbir sebep sayılabilir; ancak ağaç bakımsızsa sorumluluk devam edebilir.

Komşumun ağacının dalları bahçeme taşıyor, ne yapabilirim?

Uygun süre içinde kaldırılmasını isteyebilir, kaldırılmazsa dalları ve kökleri kesebilirsiniz (TMK m.740).

Özel kişiye karşı dava süresi ne kadardır?

Zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde olaydan itibaren 10 yıl (TBK m.72).

Kasko ağaç devrilmesini karşılar mı?

Poliçe kapsamına bağlıdır; ödeme yapan sigortacı sorumluya rücu eder (TTK m.1472).

Aracımı ağacın altına park ettim, tazminat azalır mı?

Zararın doğmasında etkiniz varsa hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52).